SHBA ka hartuar një plan me 15 pika për t’i dhënë fund luftës me Iranin, sipas raporteve nga Channel 12 izraelit, The New York Times dhe Reuters. Plani u dërgua përmes Pakistanit, por nuk dihet nëse Izraeli është dakord. Konflikti filloi më 28 shkurt 2026, me sulme ajrore nga SHBA dhe Izraeli ndaj Iranit, që kanë shkaktuar mbi 1.340 viktima.
Detajet e planit me 15 pika
Sipas burimeve, plani përfshin:
- Irani çmonton aftësitë bërthamore;
- Irani angazhohet të mos ndjekë prodhimin e armëve bërthamore;
- Irani nuk pasuron më materiale bërthamore;
- Materiali i pasuruar dorëzohet në Saba sipas orarit të përcaktuar nga SHBA, Izraeli dhe Irani;
- Objektet bërthamore në Natanz, Isfahan dhe Fordow çaktivizohen;
- Agjencia e Energjisë Atomike ka qasje në informacionin bërthamor iranian;
- Irani braktis modelin e ndërmjetësimit dhe ndalon financimin e grupeve në rajon;
- Ngushtica e Hormuzit mbetet e hapur si zonë detare e lirë;
- Irani kufizon numrin dhe rrezen e raketave;
- Raketat përdoren vetëm për vetëmbrojtje;
- Hiqen të gjitha sanksionet ndaj Iranit;
- Ndihmë për projekt bërthamor civil në Bushehr;
- Hiqet kërcënimi i rikthimit;
- SHBA dhe Izraeli ndihmojnë në zhvillimin e projektit bërthamor civil në Bushehr për energji elektrike.
Reagimet ndërkombëtare
Irani mohon bisedime direkte me SHBA. Zëdhënësi Ebrahim Solfaghari dhe Esmail Baghaei e quajtën negociatë me veten dhe tradhti diplomatike. Një burim iranian tha se Teherani është i gatshëm për propozime të qëndrueshme. Ministri kinez i Jashtëm Wang Yi kërkoi fillimin e bisedimeve sa më shpejt, si interes i Iranit dhe bashkësisë ndërkombëtare.
Presidenti Donald Trump njoftoi se JD Vance, Marco Rubio dhe të tjerë udhëheqin negociatat. Senatori Bernie Sanders refuzoi kërkesën për 200 miliardë dollarë financim luftarak dhe premtoi të bllokojë 20.000 bomba për Izraelin.
Irani u kërkoi vendeve të rajonit të formojnë aleancë ushtarake pa SHBA dhe Izraelin, sipas Ebrahim Zolfaghari.
Raportet tregojnë kontradikta: disa flasin për armëpushim njëmujor, ndërsa Washington Post raporton vendosje 2.000-3.000 ushtarësh amerikanë në rajon.
Përditësime
Irani hap Ngushticën e Hormuzit për anije "jo-armiqësore" me koordinim paraprak. Një anije tajlandeze kaloi pa tarifë.
Presidenti Trump pretendoi se Irani ra dakord për mos posedim armësh bërthamore dhe ofroi "dhuratë të madhe" për naftë, gaz dhe Hormuz.
Pentagoni urdhëroi dërgimin e 2.000-3.000 ushtarëve nga Divizioni i 82-të Ajror drejt Lindjes së Mesme.
Zhvillime të tjera:
- Gjenerali pakistanez Syed Asim Munir shërben si ndërmjetës kryesor. Pakistan ofron mikpritje bisedimesh në Islamabad.
- Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë Karoline Leavitt konfirmoi negociatat, por operacioni "Tërbimi epik" vazhdon.
- Diskutime për samit paqeje të enjte-premte në Islamabad me ndërmjetës Pakistan, Egjipt, Turqi.
- Ayatollah Mojtaba Khamenei raportohet i plagosur dhe i padukshëm.
- Takime të mundshme: JD Vance me Qalibaf ose Araghchi me Kushner/Witkoff.
- Izraeli godet Teheran dhe fabrika raketash. Irani sulmon aeroportin e Kuvajtit; zmbrapsje dronësh në Kuvajt dhe Arabinë Saudite.
- Zyrtar egjiptian e sheh planin me 15 pika si bazë për negociata të mëtejshme.
Dmitry Peskov, zëdhënësi i Kremlinit, mohoi se Rusia ka marrë informacion për planin 15-pikësh dhe e quajti plotësisht të rremë pa konfirmim zyrtar.
- Dy zyrtarë pakistanezë konfirmuan për Associated Press se Irani ka marrë planin 15-pikësh.
- Izraeli planifikon të mobilizojë deri në 400,000 rezervistë.
- Pentagoni nënshkroi marrëveshje për rritjen e prodhimit të municioneve.
Irani dha përgjigje negative fillestare ndaj planit 15-pikësh të SHBA-së për fundin e luftës, duke i quajtur kërkesat 'të tepërta', por po e shqyrton.
Irani vendosi pesë kushte specifike:
- Ndërprerje e sulmeve dhe vrasjeve me mekanizma sigurie;
- Kompensim për dëmet;
- Ndërprerje e armiqësive në të gjitha frontet;
- Njohje ndërkombëtare;
- Garanci për sovranitetin mbi Ngushticën e Hormuzit.
Irani refuzon që Trump të caktojë afatin kohor për fundin e luftës.
Presidenti Trump pezulloi sulmet amerikane ndaj Iranit për 5 ditë, për të nxitur dialogun.
Ambasadori iranian në OKB deklaroi se Ngushtica e Hormuzit është e hapur vetëm për anijet tanker me naftë nga vende jo-armiqësore si Kina, India dhe Pakistan.
Plani B i SHBA-së përfshin zbarkim ajror të 1500 trupave nga Divizioni i 82-të me mbështetje ajrore.
Një zyrtar iranian deklaroi: 'Irani do ta përfundojë luftën në kohën që zgjedh vetë', duke refuzuar që Trump të diktojë kohën.
Garda Revolucionare e Iranit ka lëshuar raketa kundër Izraelit dhe bazave amerikane në Kuvajt, Jordani dhe Bahrein, së bashku me dronë sulmues.
Izraeli ka kryer sulme ajrore në Bejrut dhe Libanin jugor. Viktimat në Liban: mbi 1000 të vrarë dhe rreth 3000 të plagosur që nga 2 marsi.
SHBA ka dislokuar njësi elitare: 160th SOAR, 75th Ranger Regiment, Delta Force, 1st/5th SF Groups dhe Navy SEALs.
Ministri iranian Abbas Araghchi e quajti ndryshimin e tonit amerikan "pranim i dështimit" dhe komentoi me ironi thirrjen për "dorëzohuni pa kushte".
Zëdhënësja Leavitt tha se Trump "nuk bën blof" dhe do ta godasë Iranin "më fort" nëse nuk pranon mposhtjen.
Karoline Leavitt paralajmëroi se Irani do të përballet me "ferrin e sulmeve amerikane në të gjitha frontet". Ajo deklaroi se SHBA kanë përmbysur synimet dhe konflikti do të përfundojë brenda 6 javësh.
Abbas Araghchi tha se mesazhet nga SHBA përmes negociatorëve nuk përbëjnë negociata reale.
Presidenti Trump foli para ligjvënësve republikanë, duke thënë se Irani negocion fshehurazi, por mohon publikisht për frikë se 'do të vriten nga njerëzit e vet'.
- Ultimatumi i Trump për hapjen e plotë të Ngushticës së Hormuzit, vendosur më 21 mars për 48 orë, u zgjatur me 5 ditë.
- Pentagoni arriti marrëveshje me kontraktorë për rritjen e rezervave të municioneve, duke përfshirë pjesë për sistemin THAAD.