Shtetet e Bashkuara dhe Rusia po shqyrtojnë mundësinë e rikthimit të kompanive amerikane të naftës në tregun rus, në kuadër të bisedimeve më të gjera për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. Sipas Financial Times, zyrtarë të administratës së presidentit amerikan Donald Trump kanë shqyrtuar propozime ekonomike nga të dyja palët, përfshirë bashkëpunimin e mundshëm me Rusinë pas luftës dhe investimet afatgjata në Ukrainë.
Një nga propozimet lidhet me rifillimin e investimeve të përbashkëta të kompanive amerikane dhe ruse në projekte pranë ishullit Sakhalin, në Lindjen e Largët të Rusisë. Palët kanë diskutuar gjithashtu mundësinë e përfshirjes së kompanive amerikane në planet për rifillimin e furnizimeve ruse me naftë në Evropë përmes tubacionit Druzhba. Sipas Hashtag.al, i dërguari i posaçëm i SHBA-së, Steve Witkoff, i diskutoi këto marrëveshje me presidentin rus Vladimir Putin gjatë një vizite të fundit në Shën Petersburg.
Një zyrtar amerikan, i cituar nga Financial Times, tha se çdo marrëveshje ekonomike do të ishte pjesë e një kuadri gjithëpërfshirës paqeje dhe do të varej nga arritja e një marrëveshjeje për t’i dhënë fund luftës. “Ende nuk është arritur një marrëveshje përfundimtare për asgjë”, tha zyrtari. Realizimi i propozimeve mbetet i pasigurt, ndër të tjera për shkak të qëndrimit të Putinit për përfundimin e luftës dhe rreziqeve politike, ligjore e financiare që kompanitë amerikane duhet të vlerësojnë përpara se të veprojnë sërish në Rusi.
Përveç energjisë, propozimet përfshijnë rihapjen e hapësirës ajrore ruse për linjat ajrore amerikane, për tranzit dhe fluturime, si dhe rifillimin e bashkëpunimit në prodhimin dhe furnizimin me titan, metal i përdorur në industrinë e aviacionit civil. Alsat-M raporton se Uashingtoni ka theksuar publikisht se Rusia dhe Ukraina duhet të arrijnë marrëveshje për t’i dhënë fund luftës përpara rimëkëmbjes së plotë ekonomike. Sipas këtij burimi, janë ndërmarrë edhe hapa lidhur me energjinë ruse, përfshirë një marrëveshje për importin e naftës ruse, shtyrjen e sanksioneve të reja për eksportet ruse të energjisë dhe presionin ndaj Ukrainës për të ndaluar sulmet me dronë ndaj rafinerive ruse.
Në një zhvillim të veçantë, zëvendëskryeministri rus Alexander Novak tha më 27 tetor se cisterna e katërt me naftë dizel për SHBA-në pritet të niset më 28 tetor. Duke folur në margjinat e Forumit të Vendeve Eksportuese të Gazit në Moskë, ai tha se Rusia kishte nisur tashmë tri cisterna. Novak shprehu habi për qëndrimin e politikanëve amerikanë që kundërshtojnë marrëveshjen.
Marrëveshja për furnizimin me naftë dizel u njoftua në fillim të muajit nga Trump, pas një bisede telefonike me Putinin. Sipas Trumpit, Rusia do të furnizonte menjëherë SHBA-në dhe tregjet globale me më shumë se 300 mijë tonë naftë dizel, pastaj me 500 mijë tonë në nëntor dhe 1 milion ton menjëherë pas kësaj. Ai përmendi edhe 3 milionë tonë të tjerë brenda një periudhe të shkurtër, në varësi të gjendjes së rafinerive ruse. Putin tha se furnizimet do t’i sillnin përfitime ekonomisë botërore, ndërsa presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy paralajmëroi se lehtësimi i kufizimeve për eksportin e naftës ruse dizel mund të ndihmojë në financimin e luftës.
Novak tha gjithashtu se Rusia është e gatshme të rifillojë furnizimin me gaz në Evropë, nëse vendet evropiane e dëshirojnë këtë. Sipas tij, nëse Evropa nuk e blen gazin, Rusia mund t’ua shesë sasitë tregjeve të tjera.