Shtetet e Bashkuara e shpallën heliumin material kritik të premten, më 23 tetor, duke përmendur rëndësinë e tij në prodhimin e gjysmëpërçuesve dhe të energjisë, si dhe shqetësimet për ndërprerjet në furnizimet globale. Vendimi i Departamentit Amerikan të Energjisë do të vërë në dispozicion fonde federale shtesë për prodhuesit e heliumit dhe do ta vendosë materialin nën mbikëqyrje më të afërt të qeverisë.
Heliumi nxirret kryesisht si nënprodukt i përpunimit të gazit natyror. SHBA-ja është prodhuesja më e madhe në botë si e gazit natyror, ashtu edhe e heliumit. Katari dhe Rusia janë gjithashtu ndër prodhuesit kryesorë të heliumit.
Eksportet e heliumit nga Katari janë ndërprerë rëndë pas mbylljes së Ngushticës së Hormuzit nga Irani, në kuadër të luftës së tij me Izraelin dhe SHBA-në. Sulmet iraniane ndaj infrastrukturës së Katarit kanë ndikuar më tej në furnizime. Rusia vendosi kufizime të përkohshme të eksportit në prill, me synimin për të mbrojtur tregun e saj të brendshëm.
Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, tha se administrata Trump synon të ulë varësinë nga burimet e huaja të materialeve kritike, të nxisë prodhimin vendas, të mbështesë vendet e punës në Amerikë dhe të forcojë sigurinë ekonomike e kombëtare. Në një deklaratë, Wright tha se presidenti Donald Trump po rikthen industrinë prodhuese amerikane dhe se kjo kërkon sigurimin e materialeve të nevojshme për të prodhuar në vend.
Vështirësitë e furnizimit në Evropë
Ndërsa SHBA-ja synon të forcojë prodhimin vendas, Evropa po përballet me vështirësi në rritje për sigurimin e heliumit. Sipas burimeve, këto vështirësi janë rënduar nga vendimi i Kinës në korrik për të vendosur një ndalim të përkohshëm të eksportit të gazit.
Kina nuk është prodhuese e madhe e heliumit, por ka shërbyer si qendër tranziti për furnizimet ruse drejt Evropës, sipas një raporti të korrikut të Financial Times. Bashkimi Evropian ndaloi importet e drejtpërdrejta të heliumit rus në vitin 2024, por disa furnizime thuhet se vazhduan të mbërrinin në tregjet evropiane përmes Kinës.