Departamenti amerikan i Shtetit ka njoftuar miratimin e shitjes së mundshme të avionëve luftarakë të gjeneratës së pestë F-35 Lightning II për Arabinë Saudite. Kjo marrëveshje, e vlerësuar në rreth 24.3 miliardë dollarë, synon të forcojë sigurinë e një aleati të rëndësishëm të SHBA-së jashtë NATO-s dhe të mbështesë objektivat e politikës së jashtme amerikane.
Përmbajtja e marrëveshjes dhe procedura
Paketa ushtarake përfshin:
• 48 avionë luftarakë F-35.
• 49 motorë Pratt & Whitney F135-PW-100.
• Pajisje kriptografike, sisteme për luftë elektronike, pjesë këmbimi dhe mbështetje logjistike.
Marrëveshja është dërguar për shqyrtim në Kongresin amerikan, i cili ka një afat ligjor prej 30 ditësh për të shqyrtuar kërkesën ose për të paraqitur kundërshtime. Nëse finalizohet, kjo do të shënonte herën e parë që një shtet arab pajiset me avionë të gjeneratës së pestë, teknologji që deri më tani në Lindjen e Mesme posedohet vetëm nga Izraeli.
Shqetësimet dhe qëndrimet politike
Procesi i shitjes ka ngjallur debate për arsye të ndryshme:
• Spiunazhi dhe teknologjia: Zyrtarët e inteligjencës amerikane kanë shprehur shqetësime se bashkëpunimi i Riadit me Pekinin në fushën e sigurisë dhe telekomunikacionit mund ta ekspozojë teknologjinë e ndjeshme të avionëve F-35 ndaj spiunazhit kinez.
• Pozicioni i Izraelit: Izraeli, i cili operon aktualisht me avionët F-35, ka shprehur rezerva të forta për pajisjen e shteteve të tjera të rajonit me këtë teknologji.
• Mbështetja saudite: Ambasada saudite në Uashington e ka mirëpritur vendimin si një tregues të fortë të partneritetit strategjik dhe bashkëpunimit të vazhdueshëm në mbrojtje mes dy vendeve.
Përditësime
Departamenti amerikan i Shtetit deklaroi se shitja e avionëve nuk do të ndryshojë ekuilibrin ushtarak në rajon. Marrëveshja vjen në sfondin e përleshjeve të vazhdueshme midis Arabisë Saudite dhe rebelëve Huthi në Jemen. Çmimi për njësi i një avioni F-35A përllogaritet në rreth 82.5 milionë dollarë. Ndërkohë, Izraeli planifikon blerjen e një skuadriljeje shtesë për të dyfishuar flotën e tij në 100 avionë F-35.