Qeveria e Shteteve të Bashkuara ka filluar zyrtarisht shpërndarjen e kompensimeve në vlerë prej rreth 3 milionë dollarësh për personelin e prekur nga e ashtuquajtura Sindroma e Havanës. Kjo gjendje neurologjike është raportuar fillimisht nga diplomatë, agjentë të inteligjencës dhe anëtarë të familjeve të tyre që shërbenin jashtë vendit.
Zbatimi i Aktit të Havanës
Pagesat janë kryer në përputhje me Aktin e Havanës, të miratuar në vitin 2021. Departamenti amerikan i Mbrojtjes deklaroi se këto janë kompensimet e para zyrtare dhe theksoi se do të vazhdojë t’i japë përparësi kujdesit shëndetësor për të gjithë ata që kanë raportuar simptoma të lidhura me këtë gjendje.
Historiku dhe simptomat
Rastet e para u evidentuan në vitin 2016 nga punonjës të ambasadës amerikane në Kubë, ndërsa episode të ngjashme janë raportuar më pas edhe në vende të tjera, si në Kinë. Personat e prekur kanë përshkruar simptoma si:
- Ndjesia e gumëzhimave ose klikimeve të pazakonta
- Presion i fortë në kokë
- Marramendje dhe të përziera
- Vështirësi në përqendrim
Ish-analistja e CIA-s, Erika Stith, është ndër personat që ka folur publikisht për dëmtimet shëndetësore, duke e përshkruar gjendjen e saj me fjalët “truri im është i dëmtuar”.
Debati mbi shkaqet
Për vite me radhë, shkaku i sindromës ka qenë objekt debatesh, ku njëra ndër teoritë më të përhapura sugjeronte përdorimin e mikrovalëve ose armëve të avancuara nga aktorë të huaj. Megjithatë, një raport i Këshillit Kombëtar të Inteligjencës, i publikuar vitin e kaluar, vlerësoi se është “shumë e pamundur” që incidentet të jenë rezultat i përdorimit të një arme të tillë.
Sidoqoftë, autoritetet amerikane nënvizojnë se raporti nuk i vë në dyshim përjetimet dhe vuajtjet reale të personelit. Kjo situatë çoi në reduktimin e stafit diplomatik në Havana në vitin 2017, ndërsa masa të ngjashme u ndërmorën edhe nga Kanadaja në vitin 2019.