Administrata e presidentit amerikan Donald Trump ka ndërmarrë hapa për të avancuar shitjen e dhjetëra motorëve të avionëve luftarakë për Turqinë, me një vlerë që pritet të kalojë 700 milionë dollarët. Ky veprim shihet si një gjest diplomatik ndaj Ankarasë përpara samitit të NATO-s që do të zhvillohet në qytet muajin e ardhshëm.
Motorët, të prodhuar nga kompania General Electric, janë të destinuar për KAAN, projektin e parë të avionit luftarak vendas të Turqisë. Pavarësisht kundërshtimeve nga disa anëtarë të Kongresit, administrata synon të ecë përpara me këtë marrëveshje.
Rikthimi në programin F-35
Në një zhvillim paralel, presidenti Trump ka sinjalizuar mundësinë e rikthimit të Turqisë në programin e avionëve F-35. Vendimi për përjashtimin e Turqisë nga ky program u mor në vitin 2019, pas blerjes së sistemeve ruse të mbrojtjes ajrore S-400, të cilat SHBA-ja i konsideron rrezik për sigurinë.
Zëvendëspresidenti J.D. Vance sqaroi se qeveria amerikane është duke shqyrtuar aktualisht nëse Turqia plotëson kriteret e përcaktuara nga legjislacioni amerikan. “Po kalojmë nëpër të gjitha kontrollet e nevojshme për të verifikuar nëse kushtet janë përmbushur. Është një çështje që i takon Kongresit dhe sigurimit që Turqia të jetë në përputhje me ligjin”, deklaroi Vance.
Analistët theksojnë se ndonëse shitja e motorëve është një hap më i thjeshtë, rikthimi i plotë në programin F-35 mbetet sfidues, pasi legjislacioni amerikan ndalon operimin apo posedimin e sistemeve S-400 nga shtetet që kërkojnë pjesëmarrje në këtë program mbrojtës. Presidenti Trump ka vlerësuar publikisht marrëdhëniet me presidentin turk Recep Tayyip Erdogan, duke e cilësuar atë si një partner që ka ofruar mbështetje të rëndësishme.