Sipas një analize të përditshmes ekonomike italiane Il Sole 24 Ore, Shqipëria është shndërruar në një hallkë thelbësore për sigurinë energjetike, logjistike dhe ushtarake të Italisë dhe Evropës. Vendi nuk shihet më si një pikë tranziti, por si një nyjë kyçe që ndërlidh rrjetet strategjike nga brigjet italiane deri në Detin e Zi, përmes Maqedonisë së Veriut dhe Bullgarisë.
Integrimi i infrastrukturës dhe sigurisë
Analiza thekson se lidhja elektrike Itali-Mali i Zi dhe Korridori VIII duhet të shihen si një sistem i integruar. Ndërsa e para ndikon në stabilitetin energjetik, e dyta shërben për tregtinë dhe lëvizshmërinë ushtarake të NATO-s. Ky funksion i dyfishtë, civil dhe ushtarak, u fuqizua pas Deklaratës së Tiranës, të nënshkruar më 18 shkurt 2026 nga ministrat e Jashtëm të pesë vendeve të rajonit.
Porti i Durrësit mbetet pika qendrore e kësaj arkitekture. Modernizimi i segmentit hekurudhor Durrës-Rrogozhinë po realizohet me një paketë financiare prej 121 milionë eurosh, të siguruara nga:
• Bashkimi Evropian (grant)
• Banka Evropiane e Investimeve
• Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH)
Propozimi për stërvitje strategjike
Artikulli propozon që, në periudhën 2027–2031, Italia të organizojë një stërvitje të integruar, të konceptuar si një “stress test” përgjatë gjithë Korridorit VIII. Qëllimi i këtij ushtrimi do të ishte identifikimi i dobësive në rrjetet energjetike, logjistike dhe të sigurisë, duke simuluar situata krize si sulme kibernetike, ndërprerje të energjisë apo bllokime të nyjeve transportuese.
Sipas autorëve të analizës, ky zhvillim ndryshon gjeografinë ekonomike të Evropës Juglindore, duke e vendosur Shqipërinë në qendër të një sistemi që bashkon energjinë, tregtinë dhe sigurinë e përbashkët të kontinentit.