Shtetet e Bashkuara po zhvillojnë një strategji për të sfiduar ndikimin e Kinës në furnizimin me naftë nga Irani, duke u mbështetur në modelin e aplikuar në Irak pas vitit 2003. Kjo situatë vjen në kontekstin e bllokimit përkohësh të Ngushticës së Hormuzit, që ka penguar rreth 200 milionë fuçi naftë, e barabartë me dy ditë konsumi botëror.
Në vitin 2025, Kina importoi rreth 48% të nevojave të saj për naftë përmes anijeve që kalojnë Ngushticën e Hormuzit, pa llogaritur blerjet e paspecifikuara të naftës iraniane nën sanksione. Furnizuesit kryesorë sipas doganave të Pekinit ishin Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Omani, Iraku dhe Kuvajti. Kina posedon rezerva strategjike për 200 ditë, krahasuar me 60 ditë për vendet perëndimore.
Modeli irakian si strategji amerikane
Pas rënies së Saddam Hussein-it në 2003, Shtetet e Bashkuara vendosën një llogari në Rezervën Federale të New York-ut për të mbikëqyrur të ardhurat nga nafta irakiane, duke kufizuar mundësinë e Bagdadit për të blerur armë. Ky mekanizëm u menaxhua nga Autoriteti i Përkohshëm i Koalicionit. Për Iranin, Uashingtoni synon një skenar të ngjashëm: kontrollin e një llogarie nafte për të siguruar çarmatösjen e Gardës Revolucionare dhe të regjimit të Teheranit.
Pikat kryesore të eksporteve iraniane, si ishulli Kharg – që trajton deri në 90% të eksporteve të naftës – dhe porti Bandar Abbas, janë objektiva kyçe. Marrja nën kontroll e tyre do të ndikonte drejtpërdrejt në financat e Teheranit.
Shqetësimi kinez dhe skenarët e mundshëm
Kina ndjek me shqetësim zhvillimet, pasi çdo ndërhyrje amerikane rrezikon flukset e naftës nga Gjiri Persik. Nëse Irani pranon kushte për mbijetesën e regjimit, Shtetet e Bashkuara mund ta përdorin si levë për të penguar shitjet drejt Pekinit. Nëse regjimi iranian mbetet agresiv, vendet e Gjirit mund të kërkojnë mbështetje kineze, duke rritur ndikimin e saj në rajon. Hapja e tubacionit Lindje-Perëndim të Arabisë Saudite nuk mjafton për të kompensuar plotësisht bllokimin.