Lufta në Gjirin Persik ka rritur frikën për një krizë energjetike globale. Sulmet amerikane dhe izraelite ndaj Iranit më 28 shkurt 2026 u ndoqën nga përgjigjja e tij, që përfshinte shënjestrimin e infrastrukturës kryesore të naftës dhe gazit në rajon. Këto ngjarje kanë bërë që tregjet globale të aksioneve të bien, ndërsa çmimet e naftës dhe gazit janë rritur ndjeshëm.
Çmimi i naftës bruto Brent kaloi nivelin e 80 dollarëve (rreth 69 euro) për fuçi të mërkurën, një ditë pasi kishte arritur atë prag. Çmimet e gazit u ngritën po ashtu në Azi dhe Evropë, duke ushtruar presion mbi ekonominë botërore dhe duke rritur rrezikun e inflacionit.
Vëmendja e investitorëve është e përqendruar te Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth 20% e furnizimit global me naftë dhe një pjesë e madhe gazi. Një përfaqësues i Gardës Revolucionare të Iranit deklaroi se rruga ujore është mbyllur dhe se Irani do të djegë çdo anije që përpiqet të kalojë. Megjithatë, Bloomberg raporton se Kina, importuesja më e madhe e naftës, po bën presion Iranit për ta mbajtur ngushticën të hapur, pasi gjysma e importeve të saj vijnë prej andej.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, njoftoi të martën një plan për të siguruar dhe shoqëruar cisterna nafte përmes ngushticës. Ky njoftim nuk i qetësoi investitorët për shkak të mungesës së detajeve dhe kohës së nevojshme për zbatim. Analistët e ING vlerësojnë se eskortat detare do të jenë të dobishme, por kërkojnë kohë dhe mund të jenë objektiv i lehtë për sulmet iraniane.
Sektori i sigurimeve detare nuk është i impresionuar nga propozimi i Trumpit për mbulim financiar "me çmim të arsyeshëm". Lloyd’s of London zgjodhi zgjerimin e zonës "me rrezik të lartë" në Gjirin Persik, ndërsa premiet e sigurimeve pritet të rriten deri në 12 herë. Ekspertët e Komitetit të Përbashkët të Luftës thonë se tregu funksionon pa ndërhyrje amerikane dhe se shoqërimet mund të rrisin rrezikun.
Përditësime
Gard, Skuld, NorthStandard, London P&I Club dhe American Club anulojnë mbulimin e rrezikut të luftës për anijet në Gjirin Persik duke filluar nga 5 marsi.
- Trafiku i cisternave përmes Ngushticës së Hormuzit është praktikisht ndalur për shkak të shqetësimeve për sigurinë dhe kostove të larta të sigurimit.
- Më shumë se 150 anije, përfshirë cisternat e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm, janë të prekur.
Kina zhvillon bisedime diplomatike me Iranin për leje kalimi të sigurt për anijet e naftës dhe LNG të Katarit në Ngushticën e Hormuzit.
- Anija Iron Maiden kaloi Ngushticën e Hormuzit duke ndryshuar sinjalin AIS në "pronar i Kinës".
- Raketat iraniane arritën në Qipro, Azerbajxhan dhe Turqinë.
- Tranziti i anijeve cisternë ra në 4 anije më 1 mars, kundrejt mesatares ditore prej 24; rreth 300 cisterna ndodhen brenda ngushticës (Vortexa, Kpler).
- Lufta hyri në ditën e 6-të, ndërsa Kina importon 45% të naftës nga Ngushtica e Hormuzit.