Sekretari i përgjithshëm i Partisë së Lirisë, Tedi Blushi, zhvilloi një deklaratë publike më 11 janar 2026 në Xhafzotaj të Durrësit, ku sipas tij duhet të ndodhet Durana Tech Park. Ky projekt u prezantua nga kryeministri Edi Rama në prill të vitit 2025 si qendër inovacioni dhe ekselence për bizneset në fushën e teknologjisë dhe start-up-eve. Rama deklaroi atëherë se parku ishte funksional dhe se rezidentët e parë kishin marrë certifikatat përkatëse.
Blushi deklaroi se në terren nuk ekziston asnjë ndërtim dhe zona mbetet një livadh i thjeshtë, në kundërshtim me hartën 3D të qeverisë që tregon qendra moderne. Ai përmendi se parku u regjistrua më 20 shkurt 2025 në Qendrën Kombëtare të Biznesit dhe gëzon status të veçantë sipas ligjit nr. 58/2021 për parqet teknologjike, si dhe vendimeve të Këshillit të Ministrave, duke u kthyer në zonë me lehtësira fiskale.
Sipas deklaratës së tij, të paktën 46 kompani, me numër të mundshëm mbi 100, janë regjistruar si rezidente në këtë zonë, pa operuar fizikisht aty. Këto kompani përfitojnë:
- 0% tatim mbi fitimin për 15 vjet për të ardhurat nga veprimtari në park;
- Përjashtim nga TVSH-ja për mallrat dhe shërbimet e përdorura në kërkim dhe zhvillim;
- Lehtësira në sigurimet shoqërore, me kontribute bazuar në pagën minimale për periudha të caktuara;
- Përjashtim nga taksat mbi pagat për 10 vjet për personel në kërkim-zhvillim;
- Përjashtim nga taksat e pasurisë.
Blushi e krahasoi situatën me çështjen e inceneratorëve dhe përmendi deklaratën e mëparshme të ish-zv.kryeministrit Arben Ahmetaj, i cili tha se rreth 40 kompani janë regjistruar pa ngritur zyra. Ai përmendi Korporatën Shqiptare të Investimeve, të drejtuar nga Elira Kokona, dhe Shoqatën e Kompanive të Teknologjisë së Informacionit si entitete të përfshira në proces. Gjithashtu, lidhi projektin me Ermal Beqirin, të shpallur në kërkim nga SPAK për aferën e AKSH-së.
Blushi i bëri thirrje SPAK-ut të verifikojë në terren ekzistencën e parkut dhe të hetojë përfitimet fiskale, duke e cilësuar çështjen si abuzim financiar në dëm të buxhetit të shtetit.
Përditësime
Erisa Xhixho, autore e artikullit në Ora News, e quajti Durana Tech Park në Xhafzotaj një 'skemë abuzimi' dhe 'parajsë fiskale për interesa të errëta'. Ajo theksoi devijimin e taksave nga investimet reale.
SPAK zgjeron hetimet në Durana Tech Park në vijim të dosjes AKSHI. Agjencia po fokusohet në kompani specifike të lidhura me tenderë të fryra dhe evazion fiskal.
- Tedi Blushi deklaroi se inspektimi personal në vend zbuloi vetëm një lopë në livadh. Ai e krahasoi situatën me inceneratorët e planifikuar.
- Hetimet kanë identifikuar 100 kompani të regjistruara pa paguar taksa për 10 vjet. Këto lidhen me pasuritë e Belinda Ballukut, duke përfshirë 300 apartamente dhe jahte.
Florensa Kovaçi Haxhi, administratore e Durana Tech Park, konfirmoi se parku operon aktualisht në fazë virtuale, me ndërtimin fizik të planifikuar brenda afatit ligjor 36-mujor. Thirrja për regjistrim u hap në pranverën e vitit 2025, ndërsa kontrata e parë u lidh në qershor 2025. Tani, 78 kompani janë të regjistruara ose në fazë përfundimtare, duke tejkaluar pritshmërinë fillestare prej 11 kompanish në vitin e parë. Më pak se gjysma e këtyre kompanive janë shqiptare; pjesa tjetër përfshin firma të huaja kryesisht në teknologji, inteligjencë artificiale, zhvillim softuerësh, robotikë dhe kërkime shkencore. Kovaçi Haxhi theksoi se asnjë aktivitet ekzistues nuk transferohet në park për të shmangur taksat; kompanitë zhvillojnë vetëm aktivitete të reja inovative. Lehtësitë fiskale bazohen në modele të BE-së si ato në Estoni, Letoni, Françë dhe Hollandë, për të tërhequr investime ndërkombëtare dhe krijuar vende pune për të rinjtë. Parku bashkëpunon gjithashtu me universitete publike dhe private.
Durana Tech Park u konceptua 3-4 vite më parë, sipas zyrtarëve. Ndërsa Shqipëria mbetet pas rajonit, ku ekzistojnë disa parqe të ngjashme, bota ka rreth 2500 parqe teknologjike. Parku hyri në operacion më pak se një vit më parë, duke zgjedhur një model virtual-hibrid si test fillestar për të ndërtuar ekosistemin para investimeve fizike. Haxhi shprehu keqardhje që parku është bërë 'temë e ditës'. Deri tani, parku ka lidhur 53 kontrata me 78 kompani të regjistruara dhe ka marrë 16 aplikime për bashkëpunim me universitete.