Sot, më 26 korrik 2026, mbushen tetë vjet nga ndarja nga jeta e veprimtarit, intelektualit dhe shkrimtarit Adem Demaçi. I njohur gjerësisht si simbol i rezistencës kombëtare dhe "Mandela i Kosovës", Demaçi mbetet një figurë qendrore e historisë moderne të shqiptarëve.
Veprimtaria dhe angazhimi politik
Adem Demaçi lindi më 26 shkurt 1936 në Prishtinë, me prejardhje nga fshati Lupq i Podujevës. Gjatë jetës së tij, ai u angazhua fuqimisht për kauzën kombëtare, duke kërkuar barazinë e Kosovës me republikat e tjera në kohën e ish-Jugosllavisë. Për shkak të bindjeve dhe aktivitetit të tij politik, ai vuajti 28 vite burgim.
Kontributi i tij në jetën publike dhe institucionale përfshin:
- Drejtimin e Këshillit për të Drejtat dhe Liritë e Njeriut (KMDLNJ) nga viti 1990 deri në vitin 1995.
- Nderimin me Çmimin Saharov nga Parlamenti Evropian në vitin 1991.
- Pozicionin si zëdhënës politik i UÇK-së gjatë periudhës 1998-1999, përfshirë takimet e Rambouillet.
- Ushtrimin e detyrës së kryetarit të Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës nga viti 2005 deri në vitin 2007.
Trashëgimia letrare dhe nderimet
Si shkrimtar, Adem Demaçi shkroi romanin "Gjarpinjtë e gjakut", vepër e cila u ndalua nga regjimi ish-komunist dhe e pa dritën vetëm pas viteve nëntëdhjetë. Pas vdekjes së tij, më 26 korrik 2018, institucionet e Kosovës organizuan aktivitete shtetërore dhe shpallën tri ditë zie në nderim të figurës së tij. Vepra dhe jeta e tij vazhdojnë të identifikohen si simbol i unifikimit dhe frymëzimit për brezat e rinj.
Përditësime
Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, bëri sot homazhe në nderim të veprimtarit Adem Demaçi, në 8-vjetorin e ndarjes së tij nga jeta. Duke e cilësuar Demaçin si 'Mandela i shqiptarëve dhe i Evropës', kryeministri Kurti theksoi rolin e tij thelbësor në historinë kombëtare, duke e lartësuar atë si simbol të qëndresës dhe vizionit për liri.
Në tetëvjetorin e ndarjes nga jeta të Adem Demaçit, Presidentja në detyrë, Albulena Haxhiu, bëri homazhe për nder të veprimtarit. Biografia e Demaçit përfshin studimet në letërsi dhe drejtësi në Prishtinë, Beograd dhe Shkup. Kontributi i tij për liri u shoqërua me burgosje të gjata politike: tre vjet në vitin 1958, si dhe dy periudha të tjera gjatë viteve 1964-1974 dhe 1975-1990. Veprimtaria e tij mori përmasa ndërkombëtare përmes statusit 'i burgosur i ndërgjegjes' nga Amnesty International dhe ndërhyrjes zyrtare të Senatit amerikan për lirimin e tij.
Në tetëvjetorin e ndarjes nga jeta të simbolit të rezistencës, Adem Demaçi, Posta e Kosovës ka nxjerrë një pullë postare në nderim të tij. Kjo nismë është pjesë e aktiviteteve shtetërore që synojnë përjetësimin e trashëgimisë së tij kombëtare.