Tre astronautë amerikanë të NASA-s votuan nga Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor (ISS) në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA. Anil Menon, Jessica Watkins dhe Luke Delaney plotësuan fletëvotimet në mënyrë elektronike, ndërsa ndodheshin më shumë se 400 kilometra mbi Tokë, dhe i dërguan përmes një rrjeti të sigurt komunikimi te autoritetet zgjedhore.
Menon njoftoi pjesëmarrjen e ekuipazhit në një postim në platformën X. Në një video, ai tregoi se përdori hapësirën e tij personale në stacion si vendvotim të përkohshëm. Fletëvotimin e vet e dërgoi në Qarkun Harris të Teksasit, ku është i regjistruar si votues.
Si dërgohen fletëvotimet
NASA mundëson votimin nga hapësira përmes Rrjetit Hapësinor të Afërt, pjesë e programit të Komunikimit dhe Navigimit Hapësinor (SCaN). Fletëvotimet u dërgohen astronautëve në mënyrë elektronike dhe, pasi plotësohen, kthehen në Tokë përmes një lidhjeje të koduar. Të dhënat kalojnë fillimisht në Qendrën e Kontrollit të Misionit të NASA-s në Hjuston dhe më pas u përcillen autoriteteve zgjedhore. Sipas procedurës, përmbajtjen e fletëvotimit mund ta shohin vetëm astronauti dhe një zyrtar i autorizuar zgjedhor.
Menon ndodhet në ISS që prej 14 korrikut 2026, kur mbërriti me anijen kozmike ruse Soyuz MS-29, së bashku me kozmonautët Pyotr Dubrov dhe Anna Kikina. Ai është mjek urgjence dhe më parë ka punuar si mjek i parë i fluturimit i SpaceX, duke mbështetur misionin Demo-2. NASA e përzgjodhi në vitin 2021; misioni i tij aktual zgjat rreth tetë muaj dhe përfshin eksperimente shkencore e prova teknologjike.
Watkins dhe Delaney mbërritën në stacion më 1 tetor, në kuadër të një misioni të SpaceX. Sipas burimeve, pjesëmarrja e tyre në votim nuk ndikoi në punën dhe kërkimet shkencore të ekuipazhit.
Votimi nga hapësira
Teksasi miratoi në vitin 1997 një ligj që u mundësoi astronautëve të votonin nga orbita. Po atë vit, David Wolf u bë amerikani i parë që votoi nga hapësira, ndërsa ndodhej në stacionin rus Mir. Kate Rubins votoi nga ISS në zgjedhjet presidenciale të vitit 2020, ndërsa në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024 votuan katër astronautë amerikanë. Kreu i NASA-s, Jared Isaacman, komentoi pjesëmarrjen e këtij viti me fjalët: “Jashtë planetit, por ende të pranishëm për të votuar”.
Sipas ATSH-së, në zgjedhjet e mesmandatit janë në garë të 435 vendet në Dhomën e Përfaqësuesve dhe 35 nga 100 vendet në Senat.