Misioni Artemis II ka shënuar një arritje historike në eksplorimin hapësinor duke arritur distancën maksimale prej 406.771 kilometrash nga Toka me anijen kozmike Orion. Kjo distancë tejkalon rekordin e vendosur nga ekuipazhi i Apollo 13 në vitin 1970, prej 400.171 kilometrash. Ekuipazhi përbëhet nga astronautët Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch dhe kanadezi Jeremy Hansen nga Agjencia Hapësinore Kanadeze (CSA).
Gjatë kalimit pas anës së largët të Hënës, komunikimi me Tokën u ndërpre për rreth 40 minuta. Anija funksionoi plotësisht në mënyrë autonome duke kryer një ndezje vendimtare të motorit për të përcaktuar trajektoren e kthimit. Pas rivendosjes së kontaktit, Christina Koch foli e para: “Është kaq mirë të shohësh Tokën përsëri.” Ky moment solli lehtësim në qendrën e kontrollit të NASA-s.
Astronautët përjetuan një eklips total diellor të vëzhguar nga hapësira, ku Hëna bllokoi plotësisht dritën e Diellit dhe zbuloi koronën si një rreth të ndritshëm. Ata u organizuan në dy grupe për të dokumentuar fenomenin, përfshirë efektin e “unazës së diamantit”, me Tokën e dukshme në horizont si një sferë e vogël. Gjithashtu, vunë re veçori gjeologjike në anën e largët të Hënës, si kraterë goditjesh dhe rrjedha llavë.
Momente të tjera të misionit
Ekuipazhi zhvilloi eksperimente shkencore gjatë qëndrimit në orbitën e largët dhe përcolli mesazhe simbolike duke rrotulluar stemat drejt Tokës si destinacion kryesor. Anija arriti afrimin më të madh me Hënën në 6.545 kilometra mbi sipërfaqe. Presidenti Donald J. Trump u përgëzoi astronautëve drejtpërdrejt, duke i ftuar në Shtëpinë e Bardhë dhe duke theksuar rëndësinë e misionit për kthimin në Hënë dhe udhëtimet drejt Marsit.
Aktualisht, ekuipazhi është në rrugën e kthimit me një udhëtim katërditor që kulmon me uljen në Oqeanin Paqësor më 10 prill.
Përditësime
Artemis II u ul me sukses në 20:07 ET më 10 prill në Oqeanin Paqësor. Helikopterët e US Marine Corps transportuan ekuipazhin në anije për kontrolla mjekësore. Testuan veshjet e reja të mbijetesës. Përdorën gravitetin hënor si "pilot" për trajektoren e kthimit.
Zhvillime të tjera:
- Komandanti Reid Wiseman deklaroi: "Ne pamë gjëra që asnjë njeri nuk i ka parë ndonjëherë, madje as ekuipazhi i Apollo-s".
- Kryen vëzhgime shkencore në 35 pika të sipërfaqes hënore, duke dërguar pamje te NASA.
- Dr. Nicola Fox e NASA-s foli për pamjet e jashtëzakonshme dhe eklipsin total diellor nga hapësira, i cili zgjati rreth një orë.
- Presidenti Trump dha citat të detajuar për misionin dhe planet për Hënën/Marsin.
NASA publikoi imazhe të reja nga misioni Artemis II:
- Imazhin e parë të Tokës duke u zhdukur pas horizontit të Hënës.
- Fotografinë e eklipsit total të parashikuar më 6 prill 2026.
Misioni shënon fluturimin e parë përtej orbitës së Tokës që nga Apollo 17 në 1972. Ekuipazhi kreu navigim manual për 70 minuta. Komunikimet u mbështetën nga Rrjeti i Hapësirës së Thellë, me antena në SHBA, Spanjë dhe Australi.
Reid Wiseman arriti distancën rekord prej 406.777 km nga Toka në orën 19:57 shqiptare. Ai deklaroi: “Ndërsa kalojmë distancën më të madhe... ky rekord të mos zgjasë shumë.”
Ekuipazhi i Artemis II:
- Propozoi emërtimin e një krateri me emrin e bashkëshortes së Wiseman-it, Carroll (vdiq 2020), ngjashëm me Jim Lovell.
- Kërkoi leje për emërtimin e kraterëve të dalluar me sy.
Victor Glover u shpreh për Tokën: “Dukesh e mrekullueshme. Dukesh e bukur”.
Moshat e ekuipazhit:
• Reid Wiseman (lindur 1975);
• Jeremy Hansen, 50 vjeç;
• Victor Glover, 49 vjeç;
• Christina Koch, 47 vjeç.
Një fotografi e re tregon Hansen dhe Koch duke pirë kafe, çaj, smoothie dhe limonadë në kapsulë.
Misioni nisi të mërkurën nga Kennedy Space Center, me komunikim video të enjten.
Artemis II përfshin për herë të parë një grua dhe një astronaut afrikano-amerikan në ekuipazh.
Astronomi Loukas Zaheilas e cilësoi si «arritje të rëndësishme shkencore».
Zhvillime të ardhshme:
- Artemis III: test i uljes në bashkëpunim me SpaceX dhe Blue Origin.
- Artemis IV: rikthim në sipërfaqen e Hënës rreth 2028.
- Prani e qëndrueshme në Polin e Jugut të Hënës për akull.
Artemis II u ul me sukses pranë bregdetit të San Diego-s pas hyrjes në atmosferë me shpejtësi ~30 000 km/orë dhe temperatura deri në 2800 °C. Mburoja termike dhe parashutat funksionuan pa probleme. Astronautët vëzhguan zonën Orientale të Hënës nga distanca 950 km, me nuanca kafe, jeshile dhe portokalli si dhe shtresa pluhuri në sipërfaqe. Paga e tyre fiksohet në nivel GS-13/14, me mesatare 152 258 dollarë në 2025 dhe pa bonuse të qarta. Kapsula Orion mbante 32 pajisje fotografike (15 të montuara), përfshirë DSLR, GoPro dhe iPhone 17 Pro Max.
NASA publikoi imazhe të papara të anës së 'errët' të Hënës, të kapura më 6 prill nga misioni Artemis II. Astronautja Christina Koch e quajti atë «absolutisht spektakolare», duke theksuar ndikimin emocional dhe vlerën për studimet shkencore të ardhshme.