Kapsula Orion, e quajtur Integrity, u ul në mënyrë të sigurt në Oqeanin Paqësor pranë brigjeve të Kalifornisë Jugore më 11 prill 2026, rreth orës 17:07 sipas kohës së Paqësorit, pas një udhëtimi 10-ditor në hapësirë. Misioni Artemis II përfshiu dy orbita rreth Tokës dhe një fluturim pranë Hënës në distancë rreth 4 000 milje nga sipërfaqja e saj, duke përshkuar gjithsej 694 392 milje ose 1 117 515 kilometra.
Ekuipazhin e përbënin astronautët amerikanë Reid Wiseman (50 vjeç), Victor Glover (49 vjeç), Christina Koch (47 vjeç) dhe kanadezi Jeremy Hansen (50 vjeç). Menjëherë pas uljes, Wiseman raportoi se të katër ishin në gjendje të mirë dhe kapsula në pozicion të drejtë. Ekipet e NASA-s dhe marinës amerikane i nxorën brenda dy orësh nga uji.
Detajet teknike të uljes
Kapsula hyri në atmosferë me shpejtësi rreth 40 000 km/orë, duke testuar mburojën termike kundër temperaturave deri në 2 760 gradë Celsius. Për rreth gjashtë minuta munguan komunikimet për shkak të fërkimit, por parashutat u hapën sipas planit, duke ngadalësuar uljen. Zona e uljes u mbështet nga dhjetëra mjete detare dhe ajrore.
Reagimet e NASA-s
Administratori i asociuar Amit Kshatriya e quajti misionin një arritje që tejkaloi pritshmëritë dhe arriti objektiva të papërmbushura nga programi Apollo. Menaxheri i Orion-it Howard Hu e cilësoi ditën si fillim të epokës së re të eksplorimit. Mësimet do të shërbejnë për misionin e radhës, të parashikuar vitin e ardhshëm.
Gjendja e astronautëve dhe hapat e ardhshëm
Astronautët do të kalojnë kontrolle mjekësore në anijen luftarake, pastaj do transportohen në Qendrën Hapësinore Johnson në Hjuston. Qëndrimi në hapësirë shkaktoi dobësim muskulor, por koha e shkurtër e misionit e kufizoi atë. Pas kësaj, pritet ribashkimi me familjet dhe vizitë në Shtëpinë e Bardhë. Programi Artemis synon uljen në Hënë nga viti 2028.
Përditësime
Jared Isaacman, administrator i NASA-s, uroi ekuipazhin: “Mirë se u kthyet në shtëpi dhe urime për arritjen historike”.
Anija USS John P. Murtha kryer rikuperimin e kapsulës në Oqeanin Paqësor.
Ekuipazhi raportoi probleme të vogla në komunikimin me qendrën e kontrollit pas uljes.
Misioni zgjati 9 ditë, 1 orë dhe 32 minuta (regjistrohet si 10-ditor) dhe mbuloi 1 117 659 km.
Arritje historike:
- Christina Koch: gruaja e parë që udhëtoi drejt Hënës dhe u kthye.
- Jeremy Hansen: i pari kanadez (i pari jo-amerikan).
- Victor Glover: i pari afro-amerikan.
Tani 24 njerëz kanë udhëtuar drejt Hënës dhe u kthyen.
Kapsula e Artemis II u ul pranë San Diego-s në Oqeanin Paqësor, brenda 1 miljeje nga zona e synuar. Jared Isaacman i priti personalisht. Astronautët dolën një nga një, me Wiseman-in të fundit, dhe ecën vetë drejt qendrës mjekësore.
- Misioni nisi më 1 prill 2026 nga Cape Canaveral, Florida.
- Itinerari përfshiu orbitë tokësore, ditën e dytë drejt Hënës, ditën e gjashtë rrotullim pas saj me 40 minuta pa kontakt (fotografi të krateresh dhe llavës), një eklips diellor dhe dëgjim të David Bowie.
Donald Trump e quajti "spektakolar" dhe "perfekt". Mark Carney e cilësoi "arritje historike".
Misioni Artemis II tejkaloi rekordin e distancës së Apollo 13. Christina Koch vendosi rekordin me 328 ditë në hapësirë. Reid Wiseman kaloi 165 ditë në ISS. Victor Glover ka tre diploma master dhe fluturoi me SpaceX Crew-1. Kapsula u ndërtua nga Lockheed Martin.
Jared Isaacman zbuloi plane për ulje vjetore në Hënë duke filluar nga 2028, si dhe fillimin e bazës hënore me Artemis V.
Josef Aschbacher, drejtor i ESA-s, deklaroi: «Ekonomia e Hënës do të zhvillohet.»
- Në ditën e gjashtë, Artemis II kaloi pranë Hënës për herë të parë që nga 1972.
- Reid Wiseman deklaroi: “Pamje që asnjë njeri nuk i ka parë ndonjëherë”.
- Ekuipazhi fotografuan krateret dhe rrjedhat e lashta të lavës, duke përshkruar ngjyrën dhe strukturën e sipërfaqes hënor.
NASA deklaroi “ulje perfekte në qendër” për misionin Artemis II.
Reid Wiseman, komandanti i misionit, tha: “Ju dëgjojmë fort dhe qartë” pas rivendosjes së komunikimit.
Gjatë rindërhyrjes, anija përballoi forcë gravitare gati 4 herë më të madhe se në Tokë.
Pozicioni i saktë i uljes: rreth 2 000 milje jugperëndim të San Diego.
Ekipi i Artemis II u prit me ovacione dhe ribashkim familjar në Ellington Field të shtunën. Isaacman e quajti misionin "aventurën më të madhe në historinë e njerëzimit".
Në Qendrën Hapësinore Johnson, astronautët dhanë citate:
- Wiseman: "Gjëja më e veçantë në jetën time", me lidhje të pashoqe ekipore 200 mijë milje larg shtëpisë.
- Glover: Falënderim ndaj Zotit.
- Koch: Toka si anije në errësirën e pafund.
- Hansen: Gëzim dhe pasqyrë e njerëzimit.
Reid Wiseman foli për lidhjen e ekuipazhit: "Victor, Christina dhe Jeremy, ne jemi të lidhur përgjithmonë, dhe askush këtu poshtë nuk do ta dijë kurrë se çfarë kaluam ne të katërt". Ai reflektoi: "Nuk ishte e lehtë të ishe mbi 200,000 milje larg shtëpisë", duke përmendur familjet dhe Tokën. Wiseman u emocionua dhe ekuipazhi u përqafua në skenë.
Victor Glover tha se nuk e kishte përpunuar ende plotësisht misionin.
Christina Koch ndau përshtypjet e saj: «Njerëzit na pyesnin se çfarë përshtypje kishim. Nuk ishte vetëm Toka ajo që më tronditi, por errësira e pafund përreth saj. Dukej sikur planeti ynë ishte një anije që qëndronte pezull në univers».
Misioni Artemis II arriti distancën maksimale prej 406 771 km nga Toka.