Ekuipazhi i misionit Artemis II të NASA-s po i afrohet kthimit në Tokë pas fluturimit rreth Hënës. Astronautët Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch dhe Jeremy Hansen kanë përshkuar mbi 400.000 kilometra, duke thyer rekordin 50-vjeçar të Apollo 13 nga viti 1970.
Faza më kritike është hyrja në atmosferën e Tokës me shpejtësi 38.000-40.000 km/orë, ku fërkimi gjeneron plazmë dhe temperatura deri në 2.760 gradë Celsius. Piloti Victor Glover e përshkroi si udhëtim si "top zjarri". Mburoja termike Avcoat e kapsulës Orion, e përbërë nga fibër-silici dhe rrëshira epoksi, shpërndan nxehtësinë. NASA ka kryer përmirësime pas testesh në vitin 2022, ku disa pjesë u shkëputën, dhe ka ndryshuar trajektoren për të reduktuar ekspozimin ndaj nxehtësisë.
Pas kësaj, kapsula do të hapë parashutat për ulje në Oqeanin Paqësor pranë San Diegos në Kaliforni, rreth orës 03:07 të 11 prillit sipas disa burimeve ose 20:00 me kohën lindore. Zhytës të Marinës amerikane do të transportojnë ekuipazhin në anijen John P. Murtha për kontrole mjekësore dhe karantinë.
Gjatë misionit, astronautët kaluan nga ana e errët e Hënës, duke vëzhguar krateret dhe fushat e lavës drejtpërdrejt për herë të parë. Ata humbën kontaktin me Tokën për 40 minuta, duke kryer vëzhgime shkencore. Christina Koch e quajti misionin "gara e stafetës" që hap rrugën për zbritje në Hënë. Presidenti Trump i përgëzoi për arritjen.
Përditësime
Ekuipazhi i Artemis II u zgjua me këngën 'Under Pressure' të Queen dhe David Bowie, pastaj kryen teste shkencore.
Kryeministri kanadez Mark Carney i përgëzoi astronautët.
Kushtet e motit mbeten të favorshme për uljen.
Ekuipazhi arriti shpejtësinë maksimale 10 657 m/s, nën rekordin e Apollo 10.
Victor Glover reflektoi mbi hyrjen në atmosferë të 3 prillit 2023.
Christina Koch tha se kanë blerë shkopinj simbolikë për garën e stafetës.
Për Artemis III planifikohet provë ankorimi me anije hënore.
Artemis IV synon uljen e parë hënore në 2028.
Victor Glover, pilot i Artemis II, deklaroi se materialet më të mira po vijnë me ekuipazhin. "Duhet të kthehemi. Ka shumë të dhëna që i keni parë, por gjithë materialet e mira po vijnë me ne. Ka shumë më tepër foto dhe histori për të treguar", tha ai.
Ekuipazhi i Artemis II humbi komunikimin me kontrollin e misionit për rreth 6 minuta gjatë hyrjes në atmosferë (Burim 1).
Zhvillime të tjera:
- Zhytja në atmosferë: 19:53 ET; ulje: 20:07 ET (Burim 2).
- Hetimi i Artemis I: gazrat nuk u shkarkuan siç duhet në mburojën termike, duke shkaktuar akumulim presioni, çarje dhe shkëputje të materialesh (Burim 2).
- Victor Glover: "Ka menduar për kthimin që nga 3 prilli 2023, kur u caktua misioni" (Burim 1).
Kapsula Orion quhet 'Integrity'.
Misioni nisi më 1 prill nga Cape Canaveral.
NASA planifikon rikthimin me 4 helikopterë (2 për shpëtim, 2 për xhirime), unazë stabilizimi dhe transferim një nga një në shportë drejt anijes USS John P. Murtha, më pas në Hjuston.
Ekipi do të ripërshtatet me gravitetin tokësor pas 10 ditësh pa peshë.
Artemis I regjistroi dëmtime në mbi 100 vende nga gazra të bllokuar dhe anashkalim rihyrjeje.
Arritje historike:
- Victor Glover: i pari me ngjyrë
- Christina Koch: gruaja e parë
- Jeremy Hansen: jo-amerikani i parë në mision hënor.
Reid Wiseman tha se ekuipazhi i Artemis II ka parë pamje që asnjë njeri nuk i ka parë më parë.
Victor Glover shtoi se nuk ka fjalë për të përshkruar atë që vëzhguan në hapësirë.
NASA publikoi një video vizualizim të procedurës së zbritjes në Tokë të ekuipazhit të Artemis II.
Administratori i NASA-s, Jared Isaacman, shprehu shqetësimin për mburojën termike: "Nuk ka plan B, tensioni im i gjakut do të jetë i ngritur derisa të jenë në ujin pranë Bregut Perëndimor".
Detaje teknike të reja:
- Shtytje lëshimi: 8.8 milion paund;
- Ndarje moduli shërbimi në 122 km lartësi;
- Dy parashuta drogue në 480 km/h, pastaj parashuta pilotësh dhe tre kryesore.
Kapsula Orion e misionit Artemis II u ul me sukses në Oqeanin Paqësor në 00:07 GMT (20:07 EDT), brenda një milje nga pika e synuar.
Timeline:
- Ndarja e modulit të shërbimit në 23:33 GMT.
- Hyrja në atmosferë në 23:53 GMT, me ndërprerje komunikimi për 6 minuta.
- Parashutat drogue në 00:03 GMT dhe kryesoret në 00:04 GMT.
Astronautët dolën nga kapsula në 00:34 GMT dhe u transferuan me helikopter në 00:56 GMT në anijen USS John P. Murtha.