Donald Trump, presidenti i Shteteve të Bashkuara, deklaroi të martën në platformën Truth Social se Irani e ka informuar se ndodhet në një gjendje kolapsi. Ai shkroi se Teherani kërkon hapjen sa më të shpejtë të Ngushticës së Hormuzit, ndërsa përpiqet të zgjidhë situatën e udhëheqjes së brendshme. Trump nuk specifikoi se si është komunikuar ky mesazh apo kush e ka transmetuar.
Sipas postimit: “Irani sapo na ka informuar se është në një ‘Gjendje Kolapsi’. Ata duan që ne ta ‘hapim Ngushticën e Hormuzit’ sa më shpejt të jetë e mundur, ndërsa përpiqen të kuptojnë situatën e tyre të lidershipit (gjë që besoj se do të jenë në gjendje ta bëjnë!). Faleminderit për vëmendjen tuaj ndaj kësaj çështjeje! Presidenti DONALD J. TRUMP”.
Ky deklarim vjen në kontekstin e propozimit të fundit iranian për përfundimin e luftës dy mujore, i cili parashikon shtyrjen e diskutimeve mbi programin bërthamor derisa të zgjidhen mosmarrëveshjet për transportin detar në Gjirin Persik. Një zyrtar amerikan raportoi se Trump është i pakënaqur me këtë qasje, pasi SHBA-ja kërkon trajtimin e çështjeve bërthamore që në fillim. Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Olivia Wales ose Karoline Leavitt, theksoi se vijat e kuqe amerikane janë të qarta.
Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, hodhi poshtë propozimin, duke paralajmëruar se regjimi iranian mund të zhvillojë armë bërthamore nëse mbetet në pushtet. Ai deklaroi se programi bërthamor është arsyeja kryesore e konfliktit.
Zhvillime diplomatike
- Anulimi i vizitës së planifikuar në Islamabad të të dërguarit special Steve Witkoff dhe Jared Kushner, pas propozimit të parë iranian.
- Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, vizitoi Pakistanin, Omanin dhe u takua me Vladimir Putin në Rusi.
- Liderët e shteteve të Gjirit u mblodhën në Arabinë Saudite për të hartuar përgjigje ndaj sulmeve iraniane me raketa dhe dronë, të cilat kanë zvogëluar pas armëpushimit të 8 prillit.
Analistë si Michael Clarke ngrenë shqetësime për strukturën e komandës në Iran, duke sugjeruar se figura ushtarake mund të kenë marrë kontrollin pas vrasjeve të udhëheqësve klerikë. Autoritetet iraniane nuk kanë konfirmuar pretendimet e Trump-it.
Përditësime
Donald Trump u takua dje me këshilltarët e sigurisë kombëtare në Dhomën e Situatave. Marco Rubio deklaroi se Ngushtica e Hormuzit nuk do të hapet nëse kontrollohet nga Irani. Irani planifikon të paraqesë një propozim të ri për paqe brenda pak ditësh përmes ndërmjetësve pakistanezë. Araghchi u kthye sot në Teheran pas vizitës në Rusi për konsultime. Autoritetet raportojnë vështirësi komunikimi me udhëheqësin suprem Mojtaba Khamenei, i cili ka vendndodhje të fshehtë. Plani iranian me tre faza përfshin:
- Ndërprerjen e luftës Iran-Liban;
- Menaxhimin e Ngushticës së Hormuz;
- Negociatat bërthamore.
Jahti rus 'Nord' kaloi Ngushticën e Hormuzit pa pengesa. Emiratet e Bashkuara Arabe dalin nga OPEC+ për të rritur prodhimin. Çmimi i naftës tejkalon 110 $/fuçi në Londër, +2.8% ditor.
Donald Trump njofton operacione ushtarake të mëdha kundër Iranit, me sulme SHBA dhe Izrael në objektet ushtarake, qeveritare dhe infrastrukturën.
- Bisedimet fillestare SHBA-Iran në Pakistan në fillim të muajit dështuan.
- Trump ka zgjatur armëpushimin pa afat dhe ka vazhduar bllokadën deri në paraqitjen e propozimit iranian.
Iran rrezikon ulje prodhimi nafte për shkak të vështirësive në magazinim në javët e ardhshme.
Zhvillime të reja:
- Në SHBA, çmimi i benzinës arrin 4.18$/gallon (dyfish në dy muaj); fermerët në Oklahoma përballen me kosto të larta të plehrave kimike.
- Propozimi iranian parashikon regjim juridik të ri për Ngushticën e Hormuzit, pagesa për tranzit dhe përfshirje saudite përmes Omanit.
- Donald Trump pritet ta refuzojë, sipas Axios.
- Irani synon zgjatjen e krizës deri në zgjedhjet e mesmandatit amerikane.
- Përplasje mes Trump-it dhe kancelarit gjerman Merz.