Donald Trump, presidenti i Shteteve të Bashkuara, ka reaguar më 20 janar 2026 në platformën Truth Social kundër marrëveshjes së Mbretërisë së Bashkuar për t’ia dorëzuar sovranitetin e Ishujve Chagos, përfshirë ishullin Diego Garcia, Republikës së Mauritiusit. Ky ishull strehon një bazë ushtarake të përbashkët britaniko-amerikane në Oqeanin Indian.
Sipas marrëveshjes së nënshkruar vitin e kaluar, Britania dorëzon sovranitetin Mauritiusit, por merr me qira territorin e bazës për 99 vjet. Trump e quajti këtë “marrëzi të madhe” dhe “akt dobësie totale”, duke thënë se Kina dhe Rusia e shohin si shenjë dobësie dhe se është “një arsye më shumë pse Groenlanda duhet të blihet nga SHBA”. Ai i bëri thirrje Danimarkës dhe aleatëve evropianë të “bëjnë gjëngjë e duhur”.
Reagimi i plotë i Trump
Në postimin e tij, Trump shkroi: “Çuditërisht, aleati ynë ‘i shkëlqyer’ i NATO-s, Mbretëria e Bashkuar, po planifikon t’ia japë Ishullin Diego Garcia, vendndodhjen e një baze jetike ushtarake amerikane, Mauritiusit, pa asnjë arsye. [...] Dhënia e tokës jashtëzakonisht të rëndësishme është një akt marrëzie të madhe dhe një tjetër arsye pse Groenlanda duhet të blihet.”
Përgjigjja e Britanisë
Zëdhënësi i qeverisë britanike deklaroi se marrëveshja u mor për të mbrojtur bazën, e cila ishte nën kërcënim nga vendimet gjyqësore. “Kjo siguron operacionet e bazës së përbashkët SHBA-Britani në Diego Garcia për breza, duke mbajtur të paprekura aftësitë e saj unike.” Ministri Darren Jones theksoi se marrëveshja është nënshkruar dhe nuk mund të ndryshohet, duke e cilësuar si opsionin më të mirë për bazën për 100 vitet e ardhshme.
Kryeministri britanik Keir Starmer ka ndërtuar marrëdhënie me Trump, por kjo çështje ka tensionuar lidhjet, veçanërisht për Groenlandën. Ishujt Chagos u ndanë nga Mauritiusi në 1965, kur ky i fundit ishte koloni britanike.
Përditësime
Britania deklaroi se marrëveshja mirëpritet nga SHBA, Australia, Five Eyes, India, Japonia dhe Koreja e Jugut.
Zhvillime të tjera:
- Marrëveshja përfshin një pagesë vjetore prej 101 milionë paund për qiranë 99-vjeçare të Diego Garcia.
- Sipas Mauritiusit, Britania u detyrua të blinte Ishujt Chagos për 3 milionë paund në 1965.
Zëdhënësi britanik deklaroi se Londra "nuk do të bëjë kurrë kompromis për sigurinë tonë kombëtare".
Donald Trump e mbështeti marrëveshjen disa muaj më parë.
Sekretari i Shtetit Marco Rubio e përshëndeti si "arritje monumentale".
Marrëveshja u nënshkrua në maj me vlerë 3.4 miliardë paund.