Presidenti amerikan Donald Trump bëri të ditur përmes platformës Truth Social se administrata e tij po punon për një marrëveshje “masive” me Bjellorusinë për blerjen e potasit. Ky mineral, përbërës kyç për prodhimin e plehrave bujqësore, pritet të sigurohet me çmime më të ulëta se ato që Shtetet e Bashkuara paguajnë aktualisht për furnizimet nga Kanadaja.
Sipas të dhënave të Shërbimit Gjeologjik të SHBA-së (USGS), Kanadaja mbetet furnizuesi kryesor i tregut amerikan. Në vitin 2024, 79% e importeve të potasit vinin nga Kanadaja, ndërsa pjesa tjetër mbulohej nga Rusia (11%) dhe Bjellorusia (4%). Përpjekjet për këtë marrëveshje vijnë në një periudhë të acarimit të marrëdhënieve tregtare mes Uashingtonit dhe Otavës.
Dialogu diplomatik dhe sanksionet
Njoftimi është pjesë e një ndryshimi në qasjen diplomatike të administratës amerikane ndaj Bjellorusisë. Bisedimet e drejtuara nga i dërguari amerikan John Coale kanë çuar në lirimin e të burgosurve politikë nga presidenti Alexander Lukashenko, duke rezultuar në lehtësimin e sanksioneve ndaj kompanive bjelloruse. Megjithatë, kjo nismë është kritikuar nga opozita bjelloruse në mërgim. Udhëheqësja Sviatlana Tsikhanouskaya ka paralajmëruar se tregtia me regjimin e Lukashenkos është e rrezikshme, pasi të ardhurat mund të mbështesin represionin e brendshëm dhe makinerinë e luftës ruse, në dritën e mbështetjes që Minsku i ka dhënë Rusisë për pushtimin e Ukrainës prej vitit 2022.
Autoritetet amerikane ende nuk kanë publikuar detaje mbi vëllimet ose afatet kohore të kësaj marrëveshjeje, ndërkohë që kritikët theksojnë se sanksionet perëndimore ndaj industrisë bjelloruse të plehrave mbeten një çështje komplekse për shkak të aleancës së ngushtë mes Minskut dhe Maskës.
Përditësime
Regjimi i Alexander Lukashenkos liroi javën e kaluar 25 disidentë të tjerë, duke thelluar përpjekjet për negociata. Minsku kërkoi zyrtarisht zhbllokimin e më shumë se $40 milionë të ngrira në bankat amerikane. Më 11 shtator, Lukashenko konfirmoi rifillimin e shitjeve të potasit drejt Shteteve të Bashkuara. Megjithatë, eksportet përballen me vështirësi logjistike të mëdha, pasi sanksionet e Bashkimit Evropian ndalojnë përdorimin e portit të Klaipedës për transportin e mallrave bjelloruse.