Aleksandar Vuçiq, presidenti i Serbisë, nënshkroi më 30 janar dekretet për shpalljen e ndryshimeve në ligjet për gjyqësorin. Këto ligje, të miratuara nga shumica qeveritare në Kuvend më 28 janar, hyjnë zyrtarisht në fuqi dhe kanë shkaktuar reagime të forta nga Bashkimi Evropian.
Serbia është vend kandidat për anëtarësim në BE që nga viti 2012 dhe ka hapur disa kapituj negociatash. Megjithatë, Komisioni Evropian vlerësoi se këto ligje "minojnë pavarësinë e gjyqësorit, si dhe autonominë dhe funksionimin e prokurorisë". Ai i kërkoi Beogradit t’i rishikojë dhe t’i harmonizojë me standardet evropiane "sa më shpejt që të jetë e mundur".
Pikëpamja e autoriteteve serbe
Deputetët e pushtetit mbrojtën ndryshimet, duke thënë se ato rrisin efikasitetin dhe përmirësojnë funksionimin e sistemit gjyqësor. Autoritetet në Beograd këmbëngulin se janë të përkushtuara ndaj integrimit evropian.
Ligjet u miratuan pa debat publik dhe pa konsultim me prokurorët, gjyqtarët, Komisionin e Venecias apo Bashkimin Evropian. Komuniteti juridik serb i kritikoi ato, duke paralajmëruar rritjen e kontrollit politik mbi gjyqësorin.
Mendimet e analistëve
Dragana Gjurica, sekretare e përgjithshme e Lëvizjes Evropiane në Serbi, deklaroi se autoritetet serbe prisnin reagimin negativ të BE-së, por llogaritën se ai nuk do të ketë pasoja reale. Sipas saj, përvoja e viteve të fundit tregon se BE-ja reagon me deklarata, por rrallë merr masa konkrete ndëshkuese ndaj Serbisë për rëndësinë e saj strategjike në rajon.
Sërgjan Cvijiq, kryetar i Bordit Këshillimor Ndërkombëtar të Qendrës së Beogradit për Politika të Sigurisë, argumenton se motivimi kryesor është mbijetesa politike e pushtetit. Ai shton se dobësimi i Prokurorisë për Krim të Organizuar mund të synojë hetimet që prekin figura të afërta me pushtetin, si pjesë e një strategjie afatgjate.
Përditësime
Dragana Gjurica deklaroi në programin 'Ura' të Radios Evropa e Lirë: "Nënshkrimi i ndryshimeve në ligjet për gjyqësorin nga Vuçiqi nuk më duket si një llogaritje e gabuar, por më tepër si një rrezik i vetëdijshëm... Nuk besoj se pushteti do të shpëtojë tani pa pasoja".
Cvijiq shton detaje për strategjinë afatgjatë të pushtetit në analizën e tij.