Zgjedhjet e parakohshme parlamentare të mbajtura më 7 qershor janë cilësuar si procese të zhvilluara në përputhje me standardet demokratike. Në konferencën e organizuar nga Demokracia në Veprim (DnV), me temën “Forcimi i Integritetit Zgjedhor: Gjetjet dhe Rekomandimet nga Zgjedhjet e Parakohshme Parlamentare 2026”, u vlerësua administrimi profesional i procesit nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) dhe Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP).
Gjetjet teknike dhe sfidat
Eksperti Eugen Cakolli nga IKD deklaroi se, nga aspekti teknik, zgjedhjet ishin më të mira se proceset paraprake. Megjithatë, ai vuri në dukje se në rrafshin politik, zgjedhjet dëshmojnë hyrjen e vendit në një cikël krizash që nuk po marrin zgjidhje përmes proceseve zgjedhore.
Zëvendësambasadori i Zvicrës, Christoph Fuchs, potencoi disa sfida që kërkojnë ndërhyrje, ndër të cilat:
- Vështirësitë në gjetjen e vendvotimeve;
- Mungesa e qasjes së përshtatshme për personat me aftësi të kufizuara;
- Zbatimi jo gjithmonë i njëtrajtshëm i procedurave;
- Sfidat e ndikimit në mjedisin digjital informativ.
Sipas Fuchs, këto probleme ndikojnë drejtpërdrejt në besimin e qytetarëve te institucionet. Ai bëri thirrje që aktorët politikë të demonstrojnë maturi për të garantuar funksionalizimin institucional.
Votimi jashtë vendit dhe llogaridhënia
Një vëmendje e veçantë iu kushtua votimit jashtë vendit. Edhe pse ky proces u vlerësua si më pak i politizuar se më parë, Cakolli bëri thirrje për trajtim nga ana e institucioneve të hetuesisë. Shqetësimi lidhet me rastet e publikuara në rrjetet sociale, ku pretendohet se grupe të organizuara kanë plotësuar një numër të madh fletëvotimesh. Kjo ndërhyrje shihet si esenciale për të garantuar integritetin e votës.
Mirnije Stublla nga Ambasada e Suedisë nënvizoi rolin kyç të vëzhgimit në forcimin e llogaridhënies dhe besimit të qytetarëve te institucionet demokratike. Ajo theksoi se pjesëmarrja në zgjedhje është një e drejtë themelore dhe faktor vendimtar për drejtimin e vendit.
Përditësime
Koalicioni Demokracia në Veprim (DnV) vlerësoi punën e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve (KQZ) dhe të Panelit Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP) gjatë procesit zgjedhor. Gjatë konferencës së fundit, DnV evidentoi zyrtarisht barrierat me të cilat u përballën personat me aftësi të kufizuara gjatë qasjes në votim. Analiza e organizatës identifikoi daljen e ulët të votuesve si një sfidë kritike, duke kërkuar një reformë për institucione më efektive dhe gjithëpërfshirëse.