Një delegacion bipartizan i Kongresit të SHBA-ve, i përbërë nga Keith Self dhe Suhas Subramanyam, zhvilloi takime në Prishtinë me krerët e institucioneve të Kosovës. Diskutimet u përqendruan te rrugëtimi i Kosovës drejt NATO-s, bashkëpunimi në mbrojtje dhe siguria rajonale, pas vizitës së kongresistëve në Luginën e Preshevës.

Kevin Hamilton, zëvendësndihmës sekretar i përgjithshëm i NATO-s për partneritet, tha se thellimi i marrëdhënieve me Serbinë mbetet i pezulluar. Ai kërkoi llogaridhënie për sulmet e vitit 2023 në veri të Kosovës, ku një rreshter i policisë u vra dhe mbi 90 pjesëtarë të KFOR-it u plagosën. Mesazhi iu përcjell autoriteteve në Beograd dhe u përsërit gjatë takimit me kryeministrin në detyrë Albin Kurti.

Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme Ferit Hoxha mori pjesë më 21-22 maj në takimin jozyrtar të ministrave të Jashtëm të NATO-s në Helsingborg të Suedisë. Ai theksoi angazhimin e Shqipërisë ndaj vlerave të Aleancës dhe rritjen e investimeve në mbrojtje për vitin 2026. Hoxha njoftoi se më 12 qershor do të bashkëorganizojë në Tiranë Takimin Ministror Ukrainë-Evropë Juglindore.

Kryeministri Edi Rama u prit me ceremoni zyrtare nga Kryeministrja e Japonisë Sanae Takaichi gjatë vizitës në Tokio. Ai mbështeti strategjinë e Indo-Paqësorit dhe ftoi Takaichin të marrë pjesë në Samitin e NATO-s që do të mbahet vitin e ardhshëm në Tiranë. Rama theksoi se kjo do të ishte vizita e parë shtetërore e një kryeministri japonez në Shqipëri.

Ministrat e Jashtëm të NATO-s zhvillojnë takim dyditor në Helsingborg të Suedisë. Në fillim të bisedimeve, në kështjellën Sofiero ishin të pranishëm kryeministri suedez Ulf Kristersson dhe mbreti Carl XVI. Rendin e ditës e dominon tërheqja e 5.000 ushtarëve amerikanë nga Gjermania dhe mbështetja për Ukrainën. Sekretari i Shtetit Marco Rubio shprehu zhgënjim të thellë me NATO-n.

Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme Ferit Hoxha ndodhet në Helsingborg të Suedisë për Takimin Jozyrtar të Ministrave të Jashtëm të NATO-s. Takimi shërben si përgatitje për Samitin e NATO-s që do të mbahet më 7 dhe 8 korrik 2026 në Ankara. Diskutimet do të përqendrohen te forcimi i Aleancës, ndarja e barrës dhe mbështetja për Ukrainën, si dhe ruajtja e vëmendjes ndaj Ballkanit Perëndimor.

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, njoftoi se zhgënjimi i Presidentit Donald Trump me disa aleatë të NATO-s për shkak të qëndrimit ndaj Iranit do të jetë temë kyçe në samitin e korrikut në Ankara. SHBA ka kritikuar Spanjën për moslejimin e përdorimit të bazave ushtarake. Ndërkohë, Francë dhe Britania e Madhe po shqyrtojnë udhëheqjen e një misioni për garantimin e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit.

Marco Rubio niset më 21 maj për në Suedi për takimin e ministrave të Jashtëm të NATO-s në Helsingborg më 22 maj. Ai do të kërkojë rritje të shpenzimeve për mbrojtjen dhe ndarje më të madhe të barrës. Takimi zhvillohet ndërkohë që aleatët evropianë shprehin shqetësim për planet e SHBA-së për tërheqje të 5.000 trupave nga Gjermania dhe anulimin e 4.000 trupave në Poloni.

Zëvendës Ndihmës Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Kevin Hamilton deklaroi në Prishtinë se Aleanca pret që Serbia të vendosë drejtësinë për sulmin e armatosur në Banjskë të vitit 2023. Hamilton theksoi se autoritetet serbe i dinë emrat e organizatorëve dhe se topi është në anën e Serbisë. Ai vlerësoi situatën e sigurisë në Kosovë si të qëndrueshme, por kujtoi se KFOR mbetet në gatishmëri.

NATO po diskuton dërgimin e një misioni ushtarak në Ngushticën e Hormuzit për të mbrojtur anijet tregtare. Diskutimet lidhen me mundësinë e ndërhyrjes nëse ngushtica nuk rihapet deri në fillim të korrikut. Komandanti suprem Alexus Grynkewich theksoi se çdo vendim kërkon fillimisht drejtim politik. Takimi i liderëve të Aleancës pritet të mbahet më 7-8 korrik në Ankara.

Marco Rubio, Sekretari i Shtetit i SHBA-së, do të udhëtojë në Helsingborg të Suedisë më 22 maj për të marrë pjesë në Takimin e Ministrave të Jashtëm të NATO-s. Në takim do të diskutohet nevoja për rritje të investimeve në mbrojtje dhe ndarje më të madhe të barrës brenda Aleancës. Rubio do të takohet me homologët e shtatë vendeve të Arktikut dhe do të zhvillojë takime dypalëshe me kryeministrin suedez Ulf Kristersson dhe sekretarin e përgjithshëm të NATO-s Mark Rutte.

Kevin Hamilton, Zëvendës Ndihmës Sekretar i Përgjithshëm për Partneritete në NATO, deklaroi se angazhimi afatgjatë i Aleancës në Kosovë është thelbësor për stabilitetin rajonal, sigurinë dhe dialogun. Ai falënderoi kryeministrin Albin Kurti për mikpritjen e ngrohtë dhe diskutimin në Pristina. Hamilton shprehu privilegjin për të forcuar trashëgiminë e bashkëpunimit përmes një postimi në platformën X.

Komandanti i FSK-së, gjenerallejtënanti Bashkim Jashari, priti në takim zëvendësshefin e J5/8 të USEUCOM, gjeneralbrigade Chris A. McKinney. Të dy gjeneralët diskutuan rritjen e bashkëpunimit aktual dhe planet e FSK-së për anëtarësim në NATO. Gjithashtu u vlerësua kontributi i FSK-së në ISF për Gazën, ku pritet dislokimi i kontingjentit të parë.

Fatmir Mediu thekson se Kosova ka nevojë për institucione të qëndrueshme dhe qeveri të fortë për të përfituar nga mbështetja amerikane. Në fund të prillit Keith Self, Ritchie Torres dhe Mike Lawler paraqitën një rezolutë me mbështetje dypartiake që thekson qeverisjen demokratike dhe bashkëjetesën shumetnike si argumente për anëtarësimin në NATO. Një rezolutë tjetër nga Torres, Self dhe George Latimer vlerëson praninë ushtarake amerikane në Kosovë si të domosdoshme për stabilitetin rajonal.

Komanda e Forcave të Operacioneve Speciale të NATO-s ka publikuar disa fotografi nga stërvitja e përbashkët e ushtarëve shqiptarë me instruktorët e Forcave Speciale të SHBA-së. Ushtarët u fokusuan në lëvizjen përmes terrenit të vështirë, operacionet me shenja të ulëta dhe neutralizimin e kërcënimeve në kushte reale. Aktiviteti u zhvillua nën mbikëqyrjen e Ministrisë së Mbrojtjes dhe Forcave të Armatosura të Shqipërisë.

Kryeministri Edi Rama bëri të ditur nga Estonia se Shqipëria është bërë anëtare e NATO CCDCOE. Anëtarësimi u zyrtarizua në ceremoninë e flamurit me Finlandën dhe Suedinë, duke çuar numrin e vendeve anëtare dhe partnere në 39. Qendra fokusohet në bashkëpunim për strategji, trajnime dhe kapacitete në mbrojtjen kibernetike.

Mark Rutte, sekretari i përgjithshëm i NATO-s, propozoi që vendet anëtare t’i ndajnë Ukrainës 0.25% të PBB-së së tyre. Propozimi u njoftua në një takim të mbyllur me ambasadorët në fund të prillit. Nëse miratohet, buxheti vjetor i aleancës do të arrijë 143 miliardë dollarë dhe çështja do të diskutohet në Helsingborg të Suedisë.

Keith Self, kongresmen amerikan, ka kërkuar rritje të presionit diplomatik ndaj pesë vendeve anëtare të NATO-s që nuk e njohin Kosovën. Ai e cilësoi njohjen e plotë dhe anëtarësimin në NATO si elemente kyçe për paqen në Ballkan. Deklaratat u bënë më 13 maj në një seancë dëgjimore të Komitetit për Punë të Jashtme të Kongresit amerikan.

NATO-ja dhe ushtria serbe kanë nisur stërvitjet e para të përbashkëta të martën në bazën "Jugu" dhe poligonin "Borovc" pranë Bujanocit.
Stërvitja zgjat deri më 23 maj me rreth 600 pjesëtarë nga Serbia, Italia, Rumania dhe Turqia.
Aktivitetet përqendrohen në taktika për mbështetje paqeje në kuadër të programit Partneriteti për Paqe të NATO-s.

Ferit Hoxha, Ministër për Evropën dhe Punët e Jashtme, zhvilloi takim më 7 maj me Mark Rutte, Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s. Palët diskutuan forcimin e mbrojtjes kolektive, mbështetjen për Ukrainën, rolin e KFOR-it në Kosovë dhe Samitin e ardhshëm në Tiranë. Hoxha theksoi rritjen e angazhimit të Shqipërisë në Aleancë përmes modernizimit të Forcave të Armatosura.