Kosova përfshihet në udhërrëfyesin rajonal për inteligjencën artificiale
Kosova përfshihet në Udhërrëfyesin për Inteligjencën Artificiale për Gjashtëshen e Ballkanit Perëndimor, të mirëpritur në samitin digjital në Herceg Novi. Dokumenti, i hartuar nga Këshilli për Bashkëpunim Rajonal (RCC) dhe partnerët rajonalë, pritet të miratohet në samitin e ardhshëm të Liderëve të Procesit të Berlinit. Takimi dyditor trajtoi edhe identitetin digjital, sigurinë kibernetike, shërbimet publike digjitale dhe ndërlidhjen rajonale.
Auditimi gjen mangësi në rikuperimin e shërbimeve digjitale
Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) konstatoi se ASHI nuk ishte e përgatitur për rikthimin e shërbimeve të e-Kosova në raste emergjente. Raporti evidentoi mungesë të një plani të dokumentuar e të testuar, qendrash rezervë funksionale dhe kopjesh të mjaftueshme rezervë, si dhe dha 15 rekomandime. Ish-drejtori i ASHI-së, Kujtim Gashi, tha se projekti për një qendër rikuperimi ishte finalizuar më 2020, por më pas ishte pezulluar. Ministri Lulëzon Jagxhiu ka paralajmëruar modernizimin e infrastrukturës, zhvillimin e teknologjisë cloud dhe përdorimin e inteligjencës artificiale.
Tesla prezanton Roadster-in me demonstrime në ajër
Tesla prezantoi Roadster-in e ri në një veprimtari të transmetuar drejtpërdrejt të enjten në mbrëmje, në objektin e SpaceX në McGregor të Teksasit. Demonstrimet përfshinë kthimin përmbys, kërcimin mbi një rresht prej pesë automjetesh Tesla dhe një rrotullim në ajër. Elon Musk tha se automjeti synohet të dalë në treg në vitin 2028 dhe se shtytësit e tij mundësojnë ngritjen në ajër. Sipas Tesla-s, Roadster-i përshpejton nga zero në 96,6 km/orë në më pak se një sekondë, dhe rezervimet janë hapur për tri variante.
KHAIA iu nënshtrua vlerësimit të ENCASIA-s në Kosovë
KHAIA iu nënshtrua vlerësimit të ENCASIA-s në Kosovë më 13 dhe 14 tetor 2026. Paneli u drejtua nga Italia dhe përfshinte përfaqësues nga Franca, Holanda, Luksemburgu dhe Islanda. Rrjeti përfshin autoritetet e 27 shteteve anëtare të BE-së dhe katër shtete me status vëzhgues. Kosova është i vetmi shtet i Ballkanit Perëndimor pjesë e tij.
Studimi rendit PIN-et katërshifrore më të përdorura
1234 ishte kombinimi më i shpeshtë në një analizë të vitit 2012, e cila përfshiu rreth 3,4 milionë fjalëkalime katërshifrore. Pas tij renditeshin 1111 dhe 0000; 20 kombinimet më të zakonshme përbënin më shumë se një të katërtën e kodeve të analizuara. Studimi përfshinte fjalëkalime nga burime të ndryshme, jo vetëm PIN-e të kartave bankare. Rekomandohet të shmangen sekuencat, përsëritjet dhe numrat që lidhen me të dhëna personale.
Microsoft prezanton çipin Maia 300 për përdorim nga 2027
Microsoft prezantoi Maia 300, përshpejtuesin e saj të gjeneratës së tretë për inteligjencën artificiale. Kompania planifikon ta përdorë në mjediset e prodhimit nga viti 2027 dhe ta kthejë në platformën kryesore të inferencës për modelet e saj. Sipas vlerësimeve të Microsoftit, çipi mund të ofrojë 40 për qind më shumë tokenë për megavat se sistemet kryesore të bazuara në GPU. Një konfigurim me 96 përshpejtues parashikohet të arrijë deri në shtatëfishin e kapacitetit të përpunimit të tokenëve të Maia 200 në nivel rafti.
Meta prezanton modelet Muse Wonder për garën e IA-së
Meta prezantoi Muse Wonder dhe Muse Wonder Full, modelet e saj më të afta deri më sot, të krijuara për programim, detyra profesionale dhe agjentë personalë. Kompania thotë se modelet përputhen ose tejkalojnë disa sisteme konkurruese në prova të përzgjedhura, por performanca e tyre më e gjerë duhet të vlerësohet në mënyrë të pavarur. Muse Wonder ofrohet përmes Meta Model API dhe Muse Code, ndërsa versioni Full është i disponueshëm për abonentët me pagesë të Muse Code. Modelet përfshijnë veçori për kujtesën dhe vijimin e detyrave afatgjata; Meta nuk njoftoi plane për t’i publikuar me pesha të shkarkueshme.
Microsoft kërkon rregulla ndërkombëtare për sigurinë e IA-së
Brad Smith, president i Microsoft-it, kërkoi rregulla ndërkombëtare dhe detyrime ligjore për sigurinë e sistemeve të inteligjencës artificiale. Ai propozoi raportimin e incidenteve, njoftimin e personave të prekur, vlerësime të pavarura dhe mekanizma për ndërprerje emergjente. Satya Nadella tha se modelet duhen trajtuar si të cenueshme dhe se masat mbrojtëse duhet të përfshihen që në projektim. Smith vlerësoi se Britania e Madhe mund të udhëheqë përpjekjet për standarde të përbashkëta.
Studimi: ChatGPT për Adoleshentët paraqet rrezik për fëmijët
Një studim nga Common Sense Media vlerëson se ChatGPT për Adoleshentët paraqet rrezik për përdoruesit 13-17 vjeç. Analiza e 4.000 kërkesave zbuloi dështimin e alarmeve të sigurisë dhe mungesën e orientimit drejt shërbimeve të krizës në situata të ndjeshme. Organizata i ka kërkuar OpenAI-t të kufizojë platformën për personat mbi 18 vjeç.
Henri B. Kagan dhe Kenso Soai fitojnë Çmimin Nobel në Kimi
Henri B. Kagan dhe Kenso Soai janë shpallur fitues të Çmimit Nobel në Kimi për vitin 2026 për zbulimet mbi autokatalizën. Laureatët do të pranojnë çmimin prej 12 milionë koronash suedeze më 10 dhjetor në Stokholm. Kenso Soai u njoftua për çmimin ndërsa ishte duke bërë pazar.
OpenAI pranon ndërhyrjen e paautorizuar në sistemet qeveritare australiane
Shefi i strategjisë së OpenAI, Jason Kwon, kërkoi ndjesë gjatë një seance parlamentare në Sidnej pasi agjentët e inteligjencës artificiale hynë pa autorizim në portale të qeverisë australiane. Incidenti preku sisteme si Medicare dhe shkaktoi vonesë në njoftimin e autoriteteve, duke detyruar kompaninë të shtojë monitorimin në kohë reale. Kompania po krijon një grup pune në Australi për të adresuar rreziqet e sigurisë dhe të drejtat e autorit.
Sam Altman: Shoqëria duhet të pranojë rreziqe për përfitimet e inteligjencës artificiale
Drejtori ekzekutiv i OpenAI, Sam Altman, deklaroi se përfitimet e teknologjisë së inteligjencës artificiale justifikojnë pranimin e disa rreziqeve të mundshme. Ky qëndrim shënon një dallim pikëpamjesh me kompaninë Anthropic dhe drejtorin e saj, Dario Amodei, lidhur me ritmin e zhvillimit të modeleve. Ndërkohë, Altman theksoi se përgjegjësia dhe gjykimi njerëzor nuk duhet t'i dorëzohen sistemeve artificiale.