Gjatë ceremonisë përkujtimore të operacionit ushtarak kroat "Stuhia" (Oluja) në Mërkonjiq Grad, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, mbajti një fjalim që është cilësuar nga drejtori i Institutit OCTOPUS, Arben Fetoshi, si një rikthim i narrativës së ish-presidentit serb, Sllobodan Millosheviq. Sipas Fetoshit, kjo strategji hibride synon viktimizimin e serbëve dhe paraqitjen e Serbisë si mbrojtëse e popullit të saj, duke fajësuar SHBA-në, Bashkimin Evropian dhe Perëndimin për vuajtjet e viteve '90.
Elementet e strategjisë Bota Serbe
Analiza e Fetoshit vë në dukje se ky diskurs nuk është i izoluar, por përfaqëson një përpjekje të koordinuar nga katër aktorë kryesorë, të cilët përbëjnë shtyllat e komunikimit strategjik të "Botës Serbe":
- Aleksandar Vuçiç (Serbi): Përdori një gjuhë emocionale, duke deklaruar se Serbia është mjaftueshëm e fuqishme për të mbrojtur serbët kudo që ata jetojnë dhe se nuk do të lejojë përsëritjen e "Stuhisë".
- Millorad Dodik (Republika Sërpska): Akuzoi Kroacinë për "gjenocid" dhe pretendoi se operacioni "Stuhia" ishte organizuar nga ekspertë amerikanë.
- Milan Knezheviq (Mal i Zi): Kriticoi orientimin perëndimor të Podgoricës, duke e cilësuar atë si "thikë" ndaj popullit serb.
- Patriarku Porfirije (Kisha Ortodokse Serbe): I dha legjitimitet kishtar këtij projekti, duke e përshkruar popullin serb si "një popull të vetëm".
Qëndrimet mbi historinë dhe përgjegjësinë
Sipas Fetoshit, ky revizionim i historisë është thelbësor për avancimin e këtij projekti. Ai argumenton se mohimi i përgjegjësisë shtetërore për krimet, spastrimin etnik dhe gjenocidin në Kroaci, Bosnjë-Hercegovinë dhe Kosovë shoqërohet me përpjekjen për të bërë "ndërrimin e roleve". Përderisa Kroacia e konsideron operacionin e vitit 1995 si një operacion çlirimtar, autoritetet në Beograd e përkujtojnë si ditën e dëbimit masiv të serbëve.
Aleksandar Vuçiç deklaroi gjatë fjalimit se serbët nuk kanë shkaktuar luftërat e viteve '90 dhe se qëllimi i tyre ishte vetëm ruajtja e shtetit të përbashkët të ish-Jugosllavisë. Ndërkohë, Patriarku Porfirije bëri thirrje për tejkalimin e ndarjeve, duke kërkuar që kujtimi i viktimave të mos shndërrohet në burim përçarjeje të mëtejshme.
Përditësime
Analistët vlerësojnë se veprimet e fundit të Beogradit dëshmojnë një vazhdimësi të politikave të periudhës së Millosheviqit. Zhvillimet kryesore përfshijnë:
- Deklaratat e zyrtarit serb, Paunoviq, të cilat shërbyen si paralajmërim për një qasje më agresive.
- Vendosjen e një monumenti në Rashkë për Brigadën e 37-të të Motorizuar, njësi që ka pasur rol qendror gjatë konflikteve të viteve '90.
Sipas vëzhguesve, këto veprime përbëjnë një përpjekje të drejtpërdrejtë për rehabilitimin e trashëgimisë ushtarake të kohës së luftës.