Emisioni Inside Story i Top Channel realizoi analiza laboratorike për metale të rënda në bukë, ku rezultoi niveli 0,266 mg/kg arsenik inorganik. Mostra kishte peshë 800 gram, çka nënkupton se niveli mund të jetë më i lartë. Arseniku inorganik njihet si lëndë toksike dhe kancerogjene.
Vakumi ligjor
Udhëzimi shqiptar nr. 4, datë 9 shkurt 2024, dhe rregullorja e BE-së nr. 465/2023 nuk përcaktojnë nivel maksimal për arsenikun në drithëra ose produkte si buka. Për orizin parashihen kufizime: 0,15 mg/kg për oriz të bardhë, 0,25 mg/kg për oriz të papërpunuar dhe 0,30 mg/kg për produkte të tjera bazë orizi. Në BE, arseniku inorganik në bukë konsiderohet i papranueshëm, prandaj nuk është përcaktuar normë specifike.
Opinionet e ekspertëve
Mjekët Ilir Alimehmeti dhe Besnik Jakaj e vlerësojnë rezultatin si problematik. Alimehmeti theksoi se arseniku inorganik shkakton kancer lëkure (doza 0,3 µg/kg peshë trupore), mushkërish, fshikëze urinare, probleme zemre e infertilitet, dhe se buka meriton standarde të veta për shkak të konsumit masiv. Ai sqaroi se arseniku organik nuk është i dëmshëm, por inorganik po. Jakaj kritikoi krahasimin me orizin për mungesën e standardeve shkencore specifike për bukën.
Kimistët e shohin situatën më pak dramatike, duke u përqendruar në nivelin total të arsenikut, jo vetëm inorganikun.
Autoriteti Evropian për Sigurinë Ushqimore (EFSA) klasifikon arsenikun inorganik si ndotës toksik natyror në tokë e ujëra, me rrezik kancerogjen nga doza të ulëta (0,3 deri 8 µg/kg peshë trupore).