Gjykata Evropiane e Auditorëve vlerësoi se rreth 3,8 për qind e shpenzimeve nga fondet e Bashkimit Evropian për vitin 2025 nuk u kryen në përputhje me rregullat. Nga gjithsej rreth 176,3 miliardë euro, kjo përfaqëson afërsisht 6,7 miliardë euro. Problemet më të shpeshta përfshinin shkelje të rregullave të prokurimit publik dhe financimin e projekteve ose kostove që nuk plotësonin kriteret e pranueshmërisë.
Gjykata theksoi se norma e vlerësuar e gabimeve nuk është vetvetiu tregues i mashtrimit, joefikasitetit apo shpërdorimit të fondeve. Ajo pasqyron shumat që nuk janë përdorur në përputhje me rregullat evropiane dhe kombëtare. Veçmas, auditorët raportuan te autoritetet kompetente evropiane 17 raste të dyshuara për mashtrim, të lidhura me shpenzimet e vitit 2025.
Fondi i Rimëkëmbjes
Auditorët shqyrtuan edhe pagesat nga Fondi i Rimëkëmbjes pas pandemisë së koronavirusit, me vlerë rreth 650 miliardë euro. Për të përfituar nga fondi, shtetet anëtare duhej të paraqisnin plane me investime dhe reforma konkrete. Pagesat duhej të bëheshin pasi të përmbusheshin objektivat e dakorduara.
Nga 37 pagesat e kryera për shtetet anëtare gjatë vitit 2025, nëntë, ose më shumë se një e katërta, nuk përmbushën rregullat dhe kushtet. U evidentuan shkelje të prokurimit publik dhe pagesa të kryera përpara përmbushjes së objektivave.
Auditorët vunë në dukje edhe raste kur objektivat fillestare u zbutën, u ndryshuan ose u anashkaluan. Presidenti i Gjykatës, Tony Murphy, tha se ambiciet e planeve po reduktohen për të mundësuar shpërndarjen e fondeve. Në Luksemburg, një aplikacion telemjekësie i planifikuar për të gjithë popullsinë u zhvillua për një grup të kufizuar përdoruesish. Ndryshimi u miratua nga Këshilli i BE-së. Daniel Kaspari, anëtar gjerman i Gjykatës, tha se objektivi u ul më pas që të mund të konsiderohej i përmbushur.
Qëndrimi i Komisionit Evropian
Komisioni Evropian tha se do ta shqyrtojë analizën dhe rekomandimet e auditorëve. Sipas Komisionit, rreth 9 miliardë euro u mbuluan nga masat parandaluese dhe korrigjuese gjatë vitit 2025. Ai vlerëson se norma përfundimtare e gabimeve, pas korrigjimeve në programet e rimbursimit të kostove, do të mbetet nën pragun prej 2 për qind. Shpenzimet e parregullta mbi këtë prag konsiderohen materialisht të rëndësishme.
Komisioni dhe Gjykata përdorin metodologji të ndryshme, ndaj vlerësimet e tyre nuk krahasohen drejtpërdrejt. Auditorët e vlerësuan normën e gabimeve në 3,6 për qind për vitin 2024 dhe 5,6 për qind për vitin 2023; për vitin 2025, ajo ishte 3,8 për qind.