Avokati i Popullit i Republikës së Kosovës, Naim Qelaj, i ka dërguar një letër kryetares së Dhomave të Specializuara, Ekaterina Trendafilova, më 13 janar 2026. Në këtë letër, Qelaj shpreh shqetësime parimore për përputhshmërinë e procedurave gjyqësore me Kushtetutën e Kosovës, instrumentet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut dhe jurisprudencën e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
Qelaj vë në dukje se Dhomat e Specializuara nuk i nënshtrohen ndonjë mekanizmi monitorues apo llogaridhënieje nga institucionet vendore të Kosovës. Kjo situatë, sipas tij, ka krijuar perceptim të mungesës së barazisë para ligjit, veçanërisht pasi të gjithë të akuzuarit deri tani janë shqiptarë, çka ngre dyshime për zbatim selektiv dhe monoetnik të juridiksionit, pa shpjegime të mjaftueshme për publikun vendor dhe ndërkombëtar.
Një shqetësim kryesor është pranimi i dokumenteve zyrtare serbe, të cilat pretendojnë ushtrim juridiksioni në Kosovë pas qershorit 1999. Kjo periudhë përkon me administratën e përkohshme ndërkombëtare të autorizuar nga Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara, gjatë së cilës institucionet gjyqësore serbe në Kosovë konsideroheshin të paligjshme sipas së drejtës ndërkombëtare, siç përcaktohet në vendimet e Përfaqësuesit Special të Sekretarit të Përgjithshëm. Pranimi i këtyre dokumenteve ngre çështje për ligjshmërinë dhe besueshmërinë e tyre provuese.
Gjithashtu, Qelaj thekson pranimin e librave dhe botimeve me kredibilitet të ulët si materiale provuese, çka kontribuon në dyshime për besueshmërinë e procedurave. Ai kritikon refuzimin e pothuajse të gjitha kërkesave procedurale dhe provuese të mbrojtjes, duke e cilësuar këtë si çekuilibrim procedural.
Sa i përket paraburgimit, Qelaj shpreh shqetësim për mbajtjen e të akuzuarve në paraburgim të zgjatur pa shqyrtim të masave alternative. Kjo praktikë, sipas tij, nuk përputhet me kornizën ligjore të zbatueshme dhe standardet e jurisprudencës ndërkombëtare dhe vendore. Ai vë në dukje kufizimet në komunikim, vizitat familjare dhe monitorimin e vazhdueshëm gjatë paraburgimit, duke paralajmëruar për shkelje të të drejtave themelore të njeriut.
Letra fillon me falënderim për bashkëpunimin e vazhdueshëm mes institucioneve, duke e vlerësuar komunikimin si shenjë të përkushtimit ndaj transparencës dhe dialogut, pavarësisht sfidave.
Përditësime
Bashkimi Evropian financon Dhomat e Specializuara përmes një Veprimi të Përbashkët të Këshillit dhe mbron të drejtat themelore në përputhje me traktatet dhe jurisprudencën e Gjykatës së Drejtësisë së BE-së.
Avokati i Popullit, Naim Qelaj, ka ngritur shqetësime specifike për procedurat në Dhomat e Specializuara të EULEX-it në Kosovë. Ai përmendi të akuzuarit kryesorë: Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi. Qelaj kritikoi pranimin e dokumenteve serbe si provë pas vitit 1999, duke deklaruar në një raport të ri: "Këto dokumente u pranuan në mënyrë të paligjshme dhe nuk plotësojnë standardet e provave të pranueshme, duke rrezikuar integritetin e procesit gjyqësor." Kjo shënon një zhvillim të ri në shqyrtimin e procedurave të hetimit.
Dhomat e Specializuara reaguan zyrtarisht në X më 13 janar 2026. Ato sqaruan se pranimi i provave serbe nuk nënkupton peshë ose besueshmëri, por do të vlerësohet në fund të gjykimit.
Deklaratat përmbyllëse janë planifikuar nga 9 deri në 18 shkurt 2026.
Zhvillimet e reja përfshijnë:
- Mungesën e rrezikut të arratisjes dhe vetëdorëzimin e të akuzuarve.
- Praninë e EULEX-it në procedurë.
- Çështjen shtesë ndaj Hashim Thaçit për pengim të drejtësisë.