Institucioni i Avokatit të Popullit të Kosovës reagoi më 15 tetor ndaj deklaratës së Dhomave të Specializuara të Kosovës, të publikuar më 13 tetor 2026, lidhur me ftesën për pjesëmarrje në një tryezë të rrumbullakët. Institucioni tha se ekzistenca e Zyrës së Avokatit të Popullit në Hagë nuk e përjashton mandatin e tij kushtetues për mbrojtjen dhe promovimin e të drejtave të njeriut.
Sipas reagimit, Dhomat e Specializuara e pranuan më 13 tetor përgjigjen zyrtare të Avokatit të Popullit, drejtuar kryetares së tyre, Ekaterina Trendafilova. Në letër paraqiteshin argumentet juridike të institucionit për mandatin dhe kompetencat e tij. Avokati i Popullit rikujtoi se është themeluar me Kushtetutën e Kosovës dhe ka mandat të përgjithshëm për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive themelore, në përputhje me Kushtetutën dhe instrumentet ndërkombëtare për të drejtat e njeriut.
Institucioni argumenton se përgjegjësia ekskluzive e caktuar për Zyrën në Hagë nuk nënkupton vetvetiu kompetencë ekskluzive që përjashton institucionet e tjera. Sipas sqarimit të tij, përgjegjësia ekskluzive është detyrim i posaçëm për të përmbushur një funksion, ndërsa kompetenca ekskluzive është autorizim ligjor për të vepruar duke përjashtuar institucione të tjera. Sipas institucionit, çdo pretendim se Avokati i Popullit i Kosovës nuk mund të angazhohet në çështje që lidhen me Dhomat duhet të mbështetet në dispozita konkrete kushtetuese dhe ligjore.
Në reagim thuhet se Zyra e Avokatit të Popullit në Hagë, sipas vlerësimit të institucionit kosovar, nuk e ka ushtruar deri tani në praktikë funksionin monitorues për t’iu përgjigjur shqetësimeve mbi të drejtat e personave që janë subjekt i procedurave gjyqësore para Dhomave të Specializuara. Avokati i Popullit thotë se kjo nuk duhet ta pengojë institucionin e Kosovës të veprojë brenda kompetencave të veta. Ai sqaron se nuk pretendon të mbizotërojë apo të zëvendësojë përgjegjësitë e Zyrës në Hagë dhe se të dy mekanizmat mund të kenë mandate plotësuese.
Avokati i Popullit, Naim Qelaj, tha se institucioni ka ngritur vazhdimisht shqetësime pranë Dhomave të Specializuara që nga viti 2021, edhe përmes korrespondencës zyrtare, por nuk ka marrë përgjigje. Sipas reagimit, mungesa e përgjigjeve ngre shqetësime për transparencën dhe llogaridhënien. Institucioni shtoi se ngritja e shqetësimeve dhe dhënia e rekomandimeve për funksionimin e sistemit të drejtësisë janë pjesë e mandatit të tij ligjor dhe nuk duhet të interpretohen si ndërhyrje në pavarësinë gjyqësore.