Banka Botërore vlerëson se emigracioni, plakja e popullsisë dhe mungesa e punonjësve me aftësitë e kërkuara nga bizneset po kufizojnë potencialin e rritjes ekonomike në Shqipëri. Në raportin Poverty & Equity Brief (Përmbledhje mbi Varfërinë dhe Barazinë), publikuar më 9 tetor 2026, institucioni vëren se tregu i punës, pas përmirësimeve të dekadës së fundit, po shfaq shenja dobësimi.
Raporti thotë se emigracioni i vazhdueshëm, plakja dhe mospërputhja mes aftësive të punonjësve dhe kërkesave të tregut kufizojnë ofertën e fuqisë punëtore dhe rritjen e produktivitetit. Në tremujorin e parë të vitit 2026, pjesëmarrja në forcat e punës për grupmoshën 15–64 vjeç zbriti në 76.2%, me rënie prej 0.5 pikë përqindjeje krahasuar me një vit më parë.
Norma e punësimit për popullsinë mbi 15 vjeç ishte 58%, ose 0.3 pikë përqindjeje më e ulët në bazë vjetore, ndërsa papunësia qëndroi në 8.4%. Sipas raportit, gratë dhe të rinjtë kanë nivele më të ulëta pjesëmarrjeje dhe punësimi se burrat në moshën kryesore të punës.
Banka Botërore vlerëson se rritja e pjesëmarrjes së grave në tregun e punës dhe zgjerimi i mundësive të punësimit për të rinjtë janë të rëndësishme për rritjen ekonomike, uljen e varfërisë dhe afrimin me vendet me të ardhura më të larta. Sipas institucionit, eliminimi i diferencave gjinore në punësim mund të sjellë një rritje të vlerësuar prej 12% të Prodhimit të Brendshëm Bruto për frymë në afat të gjatë.
Ndërkohë, varfëria parashikohet të vijojë rënien gjatë vitit 2026. Banka Botërore vlerëson se niveli i saj zbriti nga 25% më 2024 në 23.1% më 2025 dhe mund të arrijë në 21.6% këtë vit. Përllogaritja bazohet në pragun prej 8.30 dollarësh për person në ditë, sipas fuqisë blerëse të vitit 2021, i përdorur për vendet me të ardhura të mesme të larta.
Institucioni sqaron se shifrat e varfërisë janë vlerësime statistikore, jo matje të drejtpërdrejta, pasi anketa më e fundit e familjeve e përdorur për këtë qëllim është e vitit 2018. Po atë vit, treguesi i hendekut të prosperitetit ishte 4.1. Sipas raportit, kjo nënkupton se të ardhurat mesatare duhet të rriten pothuajse katërfish për të arritur standardin global të prosperitetit prej 28 dollarësh për person në ditë.