Ministrja për Administratë Publike dhe Vetëqeverisje Lokale e Serbisë, Snezhana Paunoviq, ka shkaktuar reagime të ashpra pasi deklaroi për televizionin serb Kurir se, po të kishte qenë në vend të ish-presidentit Sllobodan Millosheviq në vitin 1998, do ta kishte "spastruar etnikisht Kosovën". Ajo u përpoq të arsyetonte qëndrimin e saj duke thënë se nuk do t'i kishte likuiduar shqiptarët, por se do t'i kishte detyruar ata të largoheshin drejt "shtetit të tyre amë".
Zëdhënësja e Komisionit Evropian, Anitta Hipper, theksoi se në Evropë nuk ka vend për retorikë që arsyeton ose promovon spastrimin etnik. Sipas saj, deklarata të tilla bien ndesh me vlerat e dinjitetit njerëzor, pajtimit dhe marrëdhënieve të mira fqinjësore, si dhe me zotimet e Serbisë në dialogun për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën.
Reagimet politike
Deputeti shqiptar në Parlamentin e Serbisë, Shaip Kamberi, njoftoi se do të iniciojë kërkesën për shkarkimin e Snezhana Paunoviqit, duke vlerësuar se heshtja ndaj një deklarate të tillë do të interpretohej si miratim nga ana e qeverisë. Kamberi njoftoi gjithashtu se u ka dërguar shkresa zyrtare ambasadave ndërkombëtare në Beograd.
Në të njëjtën linjë, Lëvizja e Qytetarëve të Lirë (PSG) në Serbi kërkoi shkarkimin e menjëhershëm të saj, duke i bërë thirrje prokurorisë të hetojë nëse deklarata përmban elemente të veprës penale për nxitje të urrejtjes dhe intolerancës, sipas nenit 317 të Kodit Penal të Serbisë.
Snezhana Paunoviq, anëtare e Partisë Socialiste të Serbisë (SPS), u shpreh në një reagim të mëvonshëm se nuk heq dorë nga politika e partisë së saj dhe qëndrimet e viteve '90, duke i cilësuar kritikat si propagandë.
Përditësime
Presioni ndërkombëtar dhe lokal mbi ministren serbe Jelena Paunoviq është shtuar pas deklaratave të saj të fundit, të cilat kanë shkaktuar reagime të gjera:
- Eurodeputeti Sandro Gozi i ka kërkuar zyrtarisht Presidentit Aleksandar Vuçiq shkarkimin e saj, ndërsa Zëvendëskryeministri Ivica Daçiq ka dalë në mbrojtje të ministres, duke i cilësuar reagimet si hipokrite.
- Përfaqësuesit e Kosovës, Ministri i Jashtëm Glauk Konjufca dhe Ministri i Punëve të Brendshme Andin Hoti, kanë bërë thirrje për qëndrim më të ashpër të BE-së dhe kanë dënuar gjuhën e përdorur, ndërsa ish-kryeministri shqiptar Pandeli Majko e ka lidhur retorikën e saj me politikën e Sllobodan Millosheviqit.
- Tensionet janë përshkallëzuar pas zbulimit të një deklarate të vitit 2022, në të cilën Paunoviq kërkonte arrestimin e politikanit Shaip Kamberi.
Ministri i Punëve të Brendshme i Kosovës, Xhelal Sveçla, ka shpallur ministren serbe Snezhana Paunoviq 'persona non grata', duke i ndaluar përgjithmonë hyrjen dhe tranzitin në territorin e Kosovës. Vendimi pason dënimin e fortë nga Komisionerja për Zgjerim e Bashkimit Evropian, Marta Kos, e cila kërkoi zero tolerancë ndaj retorikës së saj për spastrim etnik. Sipas hetimeve, Snezhana Paunoviq ka origjinë nga Peja, ku edhe është rritur.
Zyrtarët dhe institucionet e Kosovës kanë reaguar ashpër ndaj deklaratave të deputetes serbe, Snezhana Paunoviq. Kryetari i Komisionit Qeveritar për Persona të Zhdukur, Andin Hoti, e krahasoi retorikën e saj me ideologjinë e Sllobodan Millosheviqit, ndërsa Instituti i Kosovës për Krime të Luftës (IKKL) e vlerësoi atë si vazhdimësi të politikave të viteve '90. Ndërkohë, Paunoviq ka konfirmuar zyrtarisht anëtarësimin e saj në Partinë Socialiste të Serbisë (SPS) që nga viti 1992, duke riafirmuar lidhjen e saj me platformën politike të asaj periudhe.
Reagimet ndaj deklaratës së ministres serbe Jelena Paunoviq janë zgjeruar me zhvillimet e fundit:
- Bashkimi Evropian, përmes zëdhënëses Anitta Hipper, refuzoi të komentojë drejtpërdrejt deklaratën, por theksoi se institucioni refuzon çdo formë të relativizimit të krimeve të luftës.
- Avokati Spartak Ngjela e cilësoi qëndrimin e ministres si dëshmi të vazhdimësisë së politikave të regjimit të Slobodan Millosheviqit.
Këshilli i Ambasadorëve Shqiptarë (KASH) ka dënuar zyrtarisht deklaratat e ministres serbe Paunoviq, duke i konsideruar ato në përputhje me politikën e pasivizimit të adresave të shqiptarëve në Luginën e Preshevës. Institucioni i ka kërkuar Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë dërgimin e një demarshi diplomatik pranë Ambasadës së Serbisë në Tiranë.
Veprimtari Agim Aliçkaj e vlerësoi deklaratën e ministres serbe Paunoviq si të paramenduar, duke theksuar se ajo pasqyron vazhdimësinë e politikave shoviniste dhe raciste të Serbisë.
Kryetari i Partisë Socialiste të Serbisë (SPS), Ivica Daçiq, i ka cilësuar si 'të turpshme dhe hipokrite' kritikat ndaj nënkryetares së partisë, Snezhana Paunoviq. Reagimi vjen pasi deputeti Shaip Kamberi kundërshtoi qëndrimet e Paunoviq, duke argumentuar se deklaratat e saj po nxisin pasiguri te shqiptarët e Luginës së Preshevës. Paunoviq mban postin e nënkryetares së SPS-së që nga viti 2024.