Komisioni Evropian njoftoi më 27 janar 2026 për ndarjen e 171 milionë eurove në mbështetje të zhvillimit të infrastrukturës dhe rritjes së sektorit privat në vendet partnere të Ballkanit Perëndimor. Nga këto fonde nuk përfiton Kosova, pasi nuk ka përmbushur kushtet ligjore.
Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Guillaume Mercier, shpjegoi për Radion Evropa e Lirë se "Kosova ende nuk ka ratifikuar Marrëveshjen e Kredisë dhe Fondeve në kuadër të Instrumentit për Reforma dhe Rritje për Ballkanin Perëndimor. Prandaj, nuk mund të përfitojë nga fondet e këtij instrumenti. Ne shpresojmë se kjo çështje të zgjidhet shpejt".
Nga shuma totale, 94.7 milionë euro janë dedikuar për investime infrastrukturore, që pritet të mobilizojnë 263 milionë euro në shtatë projekte në sektorë prioritarë si digjitalizimi, energjia e pastër, kapitali njerëzor, transporti dhe mbrojtja e mjedisit. 76.3 milionë euro shkojnë për mbështetjen e sektorit privat, ndërsa 2.9 milionë euro për katër projekte asistencë teknike në Shqipëri dhe Bosnje e Hercegovinë, të fokusuara në energji, furnizim me ujë, inovacion dhe kërkime.
Projekte kryesore
• Vendosja e infrastrukturës së internetit me brez të gjerë në Shqipëri.
• Përmirësimi i sistemit të transmisionit të energjisë elektrike në Maqedoninë e Veriut.
• Ndërtimi dhe rinovimi me efikasitet energjetik i objekteve arsimore në Maqedoninë e Veriut dhe Mal të Zi.
• Projekte për furnizim me ujë dhe trajtim ujërash në Bosnje e Hercegovinë.
• Elektrifikimi i hekurudhës Durrës–Tiranë në Shqipëri.
Fondet vijnë nga Instrumenti për Ndihmë Para-Anëtarësimi (IPA III), Korniza e Investimeve në Ballkanin Perëndimor (WBIF) dhe Instrumenti i Reformës dhe Rritjes (RGF). Projekte do të zbatohen nga partnerët e Ballkanit në bashkëpunim me institucione financiare ndërkombëtare.
Komisionerja për Zgjerim, Marta Kos, theksoi se investimet janë thelbësore për afrimin e rajonit me Bashkimin Evropian. Një burim raporton se Serbia nuk përfshihet në këtë paketë, duke nxitur reagime në Beograd.
Përditësime
Komisioni Evropian publikoi detaje specifike për projektet në Shqipëri:
- Broadband: 35.7 milionë euro (mobilizon 110.6 milionë euro), përfundon 2032, 7,000 km fibër, 74,000 familje, 858 institucione.
- Hekurudha Durrës-Tiranë-Aeroport: 13.1 milionë euro (total 25.1 milionë euro), 2026, 42.1 km, zero-emision, 120 km/orë.
Serbia dorëzoi projekte të vlerësuara pozitivisht, por fondet e Planit të Rritjes nuk ishin të disponueshme gjatë miratimit. Miratimi tani varet nga pagesa e parë.
Ratifikimi për Kosovën varet nga institucionet e reja pas zgjedhjeve të 28 dhjetorit 2025. Bllokada e 2025-ës çoi në dy raunde zgjedhjesh.
Shifrat për infrastrukturën u korrigjuan në 91.8 milionë euro (mobilizon 232 milionë euro), në vend të 94.7/263 milionë euro.