Drejtori ekzekutiv i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), Fatih Birol, tha më 23 tetor se kriza energjetike pritet të vazhdojë deri në vitin 2027. Duke iu drejtuar në distancë Samitit të Investimeve drejt COP31, që po mbahet në Stamboll, ai tha se zhvillimet globale dhe politikat energjetike ofrojnë pak arsye për të pritur normalizimin e situatës vitin e ardhshëm.
“Edhe kur përpiqem t’i shoh gjërat me optimizëm, nuk gjej ndonjë argument që të më bindë”, tha Birol. Ai shtoi se kriza do të vazhdojë në një formë ose në një tjetër edhe në vitin 2027 dhe se bota do të përpiqet të përballojë pasojat e saj, nëse nuk shfaqen kriza të reja. Sipas tij, situata në Ngushticën e Hormuzit po ndikon në ekonomi, bujqësi dhe energji, duke i nxitur qeveritë, kompanitë dhe investitorët të rishqyrtojnë strategjitë afatshkurtra dhe afatgjata.
Rezervat e naftës
Shqiptarja.com, Report TV, TV Klan dhe Java News raportuan se çmimet e naftës po i afroheshin niveleve më të larta të pesë muajve të fundit dhe se rezervat emergjente globale kishin rënë në nivelet më të ulëta prej dekadash. Sipas analistëve të cituar nga Al Jazeera, rezervat strategjike të naftës, pa përfshirë Kinën dhe Iranin, janë pakësuar me afro 327 milionë fuçi që nga fundi i dhjetorit 2025.
Sipas këtyre raportimeve, në dispozicion mbeten rreth 400 milionë fuçi rezerva të përdorshme. Shifra nuk përfshin rezervat e Kinës, të cilat ka pak gjasa të eksportohen, apo rezervat e vendeve të Gjirit, që mund të bëhen të paarritshme nëse Ngushtica e Hormuzit mbyllet plotësisht. Ekspertët paralajmërojnë se, nëse konfliktet përshkallëzohen dhe rrugët e transportit të naftës nga Lindja e Mesme bllokohen, rezervat e disponueshme mund të mjaftojnë vetëm për disa javë.
Propozimi për COP31
Birol krahasoi krizën aktuale me krizat e naftës të viteve 1973 dhe 1979, të cilat, sipas tij, nxitën zhvillimin e energjisë bërthamore dhe përmirësimin e efikasitetit të automjeteve. Ai e cilësoi COP31 si mundësi për të arritur rezultate konkrete.
Birol propozoi rritjen e pjesës së energjisë elektrike në konsumin global të energjisë nga 23 për qind në 35 për qind deri në vitin 2035 dhe u bëri thirrje vendeve t’i bashkohen nismës në samitin që do të mbahet në Antalya. Sipas tij, elektrifikimi mund të forcojë sigurinë energjetike dhe të ulë emetimet, ndërsa miratimi i nismës do t’u dërgonte sinjal investitorëve dhe tregjeve të kapitalit. Birol tha se pjesëmarrja dhe arritja e një marrëveshjeje për elektrifikimin do të jenë dy treguesit kryesorë të suksesit të COP31.