Bosnja dhe Hercegovina dhe Kroacia nënshkruan më 28 prill 2026 në Dubrovnik një marrëveshje për ndërtimin e gazsjellësit Ndërlidhja Jugore ose Interkonjeksioni Jugor. Marrëveshja u nënshkrua nga kryetarja e Këshillit të Ministrave të Bosnjës, Borjana Krishto, dhe kryeministri kroat Andrej Plenković, në kuadër të forumit të Iniciativës së Tre Deteve.
Projekti synon të lidhë Bosnjën me terminalin e gazit të lëngshëm natyror në ishullin Krk të Kroacisë, duke reduktuar varësinë e saj pothuajse të plotë nga gazi rus. Trasa kalon nga Zagvozd pranë Splitit në Kroaci, përmes Posušjes në Hercegovinë, deri në Travnik në Bosnjën qendrore, me një degëzim drejt Mostarit. Kroacia do të ndërtojë rreth 60 kilometra, ndërsa Bosnja rreth 120 kilometra. Vlera e projektit vlerësohet në rreth 1 miliard euro.
Shqetësimet e Bashkimit Evropian
Në mars 2026, ligjvënësit boshnjakë miratuan një ligj që caktoi kompaninë amerikane AAFS Infrastructure and Energy, të themeluar në fund të vitit 2025, si investitor kryesor. Kjo kompani thuhet se nuk ka përvojë të njohur në ndërtimin e tubacioneve. Drejtori i saj është Jesse Binnall, ish-anëtar i ekipit juridik të ish-presidentit Donald Trump, ndërsa zëvendëspresidenti Joseph Flynn, vëllai i Michael Flynn.
Ambasadori i BE-së në Bosnjë, Luigi Soreca, u shkroi liderëve boshnjakë duke i nxitur të zbatojnë rregullat e Traktatit të Komunitetit të Energjisë dhe rekomandimet e Komisionit Evropian. Brukseli mbështet diversifikimin e energjisë, por thekson nevojën për procedura transparente të prokurimit publik. Kjo mund të pengojë përparimin e Bosnjës drejt anëtarësimit në BE dhe qasjen në rreth 1 miliard euro fonde për Ballkanin Perëndimor.
Mbështetja nga SHBA
Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, deklaroi në Dubrovnik se do të tronditej nëse BE nuk e mbështet projektin dhe shprehu krenari për vendimet e qeverive boshnjake dhe kroate. Ai shpreson për realizim të shpejtë. Marrëveshja ka tërhequr vëmendjen edhe të Transparency International në Bosnjë, me Ivana Korajlic që ka komentuar çështjen.
Përditësime
Chris Wright deklaroi më 29 prill në Dubrovnik se projekti fillimisht planifikohej të udhëhiqej nga BH-Gas, kompania publike e Federatës së Bosnjës.
Ai refuzoi të komentojë për kompaninë private amerikane AAFS.