Organizata joqeveritare Qendra për Veprime Shoqërore Afirmative (CASA) publikoi më 3 shtator 2026 hulumtimin me titull "Pyetjet e vështira që kemi përpara: Sistemi arsimor i serbëve të Kosovës". Studimi, i realizuar me një mostër prej 800 qytetarësh (500 shqiptarë dhe 300 serbë), nxjerr në pah kundërshtimin e lartë të komunitetit serb ndaj nismës për integrimin e institucioneve të tyre arsimore në sistemin unik të Kosovës.
Sipas të dhënave, 98.7% e pjesëmarrësve serbë vlerësojnë se integrimi do të kishte ndikim negativ në pozitën e tyre. Miodrag Marinkoviq nga CASA theksoi se për serbët e Kosovës, integrimi shpesh perceptohet si asimilim, gjë që mund të nxisë migrim masiv. Ai nënvizoi nevojën për dialog gjithëpërfshirës dhe koordinim thelbësor me komunitetin.
Nga ana tjetër, të anketuarit shqiptarë shfaqën qëndrim neutral, ku 52% prej tyre nuk shprehën mendim mbi ndikimin e ndarjes së sistemeve arsimore, ndërsa 60% pranuan se janë pak ose aspak të informuar për përmbajtjen mësimore që ofrohet në shkollat serbe.
Çështja e sistemit të dyfishtë arsimor është aktualizuar nga kryeministri në detyrë, Albin Kurti, i cili e ka cilësuar atë si të paqëndrueshëm. Ndërkohë, Bashkimi Evropian ka deklaruar se statusi i strukturave do të trajtohet përmes negociatave në Bruksel, në përputhje me marrëveshjet ekzistuese. Raporti i CASA-s rekomandon që si mekanizëm për tejkalimin e kësaj situate të shqyrtohet roli i Asociacionit të komunave me shumicë serbe, duke siguruar kështu koherencën funksionale dhe territoriale të arsimit për komunitetin serb.