Ky artikull është përditësuar. Shiko më poshtë për zhvillimet e fundit.
Grenlanda dhe Danimarka kanë kërkuar të takojnë sa më shpejt sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio, për të diskutuar lidhur me deklaratat e fundit të presidentit Donald Trump mbi synimin e tij për të aneksuar ishullin arktik strategjik. Kërkesa u njoftua sot nga ministrja e Jashtme e Grenlandës, Vivian Motzfeldt, përmes një postimi në Facebook.
"Qëllimi i këtij takimi është të diskutohen deklaratat e rëndësishme të Shteteve të Bashkuara për Grenlandën," shkroi Motzfeldt. Ajo shtoi se deri më tani nuk ka qenë e mundur që sekretari amerikan i Shtetit të takohet me qeverinë e Grenlandës, pavarësisht se qeveritë e Grenlandës dhe Danimarkës kanë kërkuar gjatë gjithë vitit 2025 një takim në nivel ministrash të Jashtëm.
Përshkallëzimi i tensioneve
Tensionet ndërmjet SHBA-së dhe aleancës daneze-groenlandeze u përshkallëzuan pasi Shtëpia e Bardhë deklaroi të martën se "ushtria amerikane është gjithmonë një opsion" në lidhje me kontrollin e ishullit strategjik. Kryeministrja daneze, Mette Frederiksen, paralajmëroi se marrja nën kontroll nga SHBA-ja do të nënkuptonte fundin e aleancës ushtarake të NATO-s.
Ministri i Jashtëm danez, Lars Lokke Rasmussen, dhe homologa e tij nga Grenlanda kanë kërkuar formalisht këtë takim në të ardhmen e afërt. Sipas deklaratave, kërkesat e mëparshme për takim nuk patën sukses.
Përkrahja europiane
Përpjekja danese për të ruajtur sovranitetin e Grenlandës ka marrë përkrahje të gjerë europiane. Liderët e Francës, Gjermanisë, Italisë, Polonisë, Spanjës dhe Mbretërisë së Bashkuar iu bashkuan Frederiksen në një deklaratë të martën, duke riafirmuar se ishulli i pasur me minerale "i përket popullit të tij".
Deklarata e tyre mbronte sovranitetin e Grenlandës, e cila është një territor vetëqeverisës i Danimarkës dhe, për rrjedhojë, pjesë e NATO-s. Sipas përkufizimit të bashkësisë ndërkombëtare, një sulm ose aneksim i territorit të Grenlandës do të duhej të trajtohet si sulm ndaj aleancës së NATO-s.
Konteksti i deklaratave të Trump
Presidenti Trump ka hedhur idenë e blerjes së Grenlandës që nga mandati i tij i parë, duke argumentuar se SHBA-ja duhet të kontrollojë ishullin më të madh në botë për të garantuar sigurinë e saj përballë kërcënimeve në rritje nga Kina dhe Rusia në Arktik.
Grenlanda përbën një pozicion gjeostratejik kyç në pjesën më të ulët të botës, duke kontrolluar lëvizjet ushtarake në zonën arktike dhe hapjen e mundshme të rrugëve tregtare pas shkrirjes së akullit. Ishulli është i pasur me minerale të rralla dhe burime natyrore strategjike.
Tensione të reja rajonale
Situata ka marrë një dimension më alarmues pas veprimit ushtarak të SHBA-së në Venezuelë këtë fundjavë, i cili ka shtuar frikën në të gjithë Evropën. Trump, së bashku me këshilltarët e tij, ka përsëritur ditët e fundit dëshirën për të marrë kontrollin e ishullit, duke e cilësuar atë si "jashtëzakonisht strategjik në këtë moment".
Ndërsa dialogu zyrtar ndërmjet SHBA-së dhe autoriteteve daneze-groenlandeze nuk ka arritur ende, kërkesa për takim me sekretarin Rubio përbën hapin tjetër diplomatik në përpjekjet për të zbutur tensionet dhe për të negociuar mbi këtë situatë që kërcënon stabilitetin europian.
— 8 janar 2026, 13:56
Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio konfirmoi se do të takohet javën e ardhshme me zyrtarët danezë. Ai sinjalizoi se SHBA nuk do të tërhiqet nga qëllimi për blerjen e Groenlandës dhe dha një deklaratë të re, duke thënë se çdo president ruan opsionet ushtarake për kërcënimet e sigurisë kombëtare.
Përditësim
Giorgia Meloni deklaroi kundërshtimin e saj ndaj një ndërhyrjeje ushtarake të SHBA-së në Grënlandë, duke shprehur mosbesim se kjo do të ndodhë. Ajo theksoi se ndërhyrja ushtarake është përjashtuar nga Marco Rubio dhe Donald Trump. Meloni interpretoi se SHBA po tërheq vëmendjen për rëndësinë strategjike të Grënlandës kundër aktorëve të huaj. Rubio nuk specifikoi datën ose vendin e takimit me zyrtarët danezë.