Ministrat e Jashtëm të Danimarkës dhe të Groenlandës do të takohen sot në Shtëpinë e Bardhë për bisedime që synojnë uljen e krizës në lidhje me ishullin e Groenlandës, një territor autonom danez me rëndësi strategjike në Arktik.
Takimi vjen pas interesit të shprehur nga presidenti amerikan Donald Trump për ta vendosur ishullin nën kontrollin e Shteteve të Bashkuara. Pas rikthimit në presidencë, Trump ka përmendur shpesh këtë mundësi, duke theksuar nevojën për të frenuar zgjerimin e Rusisë dhe Kinës në rajon. Të dielën, ai përsëriti se do ta bëjë këtë "në mënyrën e lehtë ose të vështirë".
Ministri i Jashtëm danez Lars Løkke Rasmussen kishte kërkuar bisedime me homologun amerikan Marco Rubio, por takimi zhvillohet në Shtëpinë e Bardhë për shkak të pjesëmarrjes së zëvendëpresidentit J.D. Vance. Rasmussen shprehu shpresën për sqarimin e "disa keqkuptimesh".
Danimarka dhe Groenlanda hedhin poshtë kategorikisht mundësinë që kontrolli i ishullit t’u kalojë SHBA-ve. Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, deklaroi dje se "po përballemi me një krizë gjeopolitike dhe, nëse duhet të zgjedhim midis Shteteve të Bashkuara dhe Danimarkës, ne zgjedhim Danimarkën".
Sipas studiueses Penny Naas në German Marshall Fund (GMFUS), takimi mund të jetë i shkurtër nëse amerikanët këmbëngulin në kërkesën për Groenlandën, pavarësisht kostos. Megjithatë, një nuancë e vogël diferencimi mund të çojë në diskutim më të gjatë.
Ky tension perceptohet ndryshe pas operacionit amerikan në Karakas, ku u kap presidenti venezuelian Nicolás Maduro në fillim të këtij muaji.
Përditësime
Evropa synon kompromis për të shmangur krizën në NATO, duke lejuar Trump-in një fitore politike pa rrezikuar sigurinë perëndimore.
- Donald Trump ngriti mundësinë e përdorimit të forcës ushtarake ndaj Groenlandës.
- Ministri gjerman Johann Vandevoll i quajti bisedimet inkurajuese.
- Kancelari Friedrich Merz propozoi zgjidhje reciproke në NATO.
Skenarë të mundshëm përfshijnë rritje të investimeve evropiane në sigurinë e Arktikut dhe lëshime në minerale kritike të Groenlandës.
Donald Trump postoi në rrjete sociale një mesazh drejtuar NATO-s: "Danimarkës thuaji t’i nxjerrë që këtej, TANI! Dy slita qensh nuk do ta bëjnë! Vetëm SHBA-të munden!!!", duke përmendur Russinë dhe Kinën.
Trump promovoi gjithashtu Kupolën e Artë si sistem mbrojtjeje raketore.
- Danimarka dhe Groenlanda kanë filluar rritjen e pranisë ushtarake në Groenlandë në bashkëpunim me NATO, duke përfshirë stërvitje gjatë gjithë 2026-s, sipas Ministrisë daneze të Mbrojtjes.
- Disa vende të BE-së kanë shprehur mbështetje për Danimarkën.
Presidenti Donald Trump deklaroi se blerja e Groenlandës është "jetike për Kupolën e Artë që po ndërtojmë".
Ai shtoi: "NATO do të bëhej shumë më e fuqishme dhe efektive me Groenlandën në duart e SHBA-së. Çdo gjë më pak se kjo është e papranueshme".
Danimarka dhe Groenlanda u përgjigjën se "kërcënimet me forcë janë të pamatura dhe shqetësimet e sigurisë duhet të zgjidhen midis aleatëve".
Takimi mes ministrave të jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës në Shtëpinë e Bardhë zgjati një orë e gjysmë, duke përfunduar rreth orës 12:00 lokale pa deklaratë të përbashkët. Rasmussen e përshkroi si të ndershëm dhe produktiv: "Ne pajtohemi që nuk jemi dakord". Ai konfirmoi se pozicioni i SHBA-së nuk ndryshoi dhe u formua një grup pune i nivelit të lartë. Donald Trump postoi në Truth Social se Groenlanda është jetike për Kupolën e Artë. Shtëpia e Bardhë publikoi një karikaturë në X. Ministri danez i Mbrojtjes, Troels Lund Poulsen, deklaroi se sulmi ndaj Groenlandës është "i pamundur".
Danimarka dhe aleatët evropianë (Mbretëria e Bashkuar, Gjermania, Suedia, Norvegjia, Franca) po forcojnë praninë ushtarake në Groenlandë, me një oficer britanik tashmë të dislokuar.
- Ministri danez i Mbrojtjes Troels Lund Poulsen tha se "askush nuk mund të parashikojë të ardhmen".
- Ministrja e Jashtme e Groenlandës Vivian Motzfeldt theksoi se bisedimet u zhvilluan "respektuese" dhe se është në interesin e tyre të gjejnë rrugën e duhur.
- Grupi pune i nivelit të lartë takohet brenda pak javësh për të adresuar shqetësimet e sigurisë amerikane, duke respektuar "vijat e kuqe të Mbretërisë së Danimarkës".