Që nga anëtarësimi i Kroacisë në vitin 2013, procesi i zgjerimit të Bashkimit Europian për vendet e Ballkanit Perëndimor është bërë më kërkues. Një analizë e mbështetur nga GIZ dhe SustainMedia evidenton se vendet e rajonit ndodhen në faza të ndryshme, të ndikuara nga faktorë ekonomikë, qeverisja dhe stabiliteti politik.
Statusi i vendeve në procesin e integrimit
- Mali i Zi: Udhëheq procesin me 16 kapituj të mbyllur përkohësisht nga 33 gjithsej. Objektivi zyrtar për anëtarësim është viti 2028, proces që gëzon mbështetjen politike të Brukselit.
- Shqipëria: Ka shënuar përparimin më të shpejtë në rajon gjatë dy viteve të fundit. Në qershor të vitit 2026, vendi ka hapur të gjithë kapitujt dhe ka hyrë në fazën e mbylljes së tyre, me synim përfundimin deri në fund të vitit 2027 dhe anëtarësimin rreth vitit 2030.
- Maqedonia e Veriut: Procesi mbetet i bllokuar për shkak të kërkesave për ndryshime kushtetuese që lidhen me komunitetin bullgar, një kusht i refuzuar nga autoritetet qeverisëse.
- Serbia, Kosova dhe Bosnjë-Hercegovina: Këto vende përballen me sfida të rëndësishme strukturore, shtet-formuese dhe institucionale, të cilat ndikojnë në ritmin e ngadaltë të përparimit drejt standardeve europiane.
Sfidat kryesore për rajonin mbeten produktiviteti i ulët ekonomik, infrastruktura e dobët, korrupsioni, emigracioni dhe cilësia e arsimit. Ekspertët vlerësojnë se, edhe në skenaret më optimiste, vendeve të rajonit do t'u duhen dekada për të arritur standardet e plota të Bashkimit Europian.