Më 12 gusht 2026, një eklips total diellor pritet të tërheqë vëmendjen e miliona vëzhguesve në hemisferën veriore. Spanja është vendi ku eklipsi pritet të ketë pamjet më të favorshme në Evropën kontinentale, duke u kthyer në një qendër të turizmit astronomik. Zyrtarët spanjollë kanë njoftuar masa të shtuara sigurie, pasi parashikohen deri në 6 milionë njerëz në shtegun e totalitetit dhe temperatura deri në 40 gradë Celsius, çka rrit rrezikun për zjarre.
Eklipsi total do të jetë i dukshëm në disa zona të Spanjës, Portugalisë, Groenlandës dhe Islandës, ndërsa në pjesën më të madhe të Evropës ai do të shfaqet si një eklips i pjesshëm. Në Spanjë, ky fenomen ndodh për herë të parë pas më shumë se një shekulli, ndërsa një tjetër eklips total është parashikuar për 2 gusht 2027.
Eklipsi në rajonin shqiptar
Në Shqipëri dhe Kosovë, fenomeni do të jetë i pjesshëm dhe do të ndodhë shumë pranë perëndimit të diellit, gjë që e bën vëzhgimin e tij të vështirë. Në Tiranë, sipas burimeve, procesi nis rreth orës 19:31, ndërsa në Kosovë ka nisje të parashikuar në orën 19:29. Ekspertët theksojnë rëndësinë e përdorimit të syzeve të certifikuara për eklipse, pasi vështrimi i diellit drejtpërdrejt, edhe kur është pjesërisht i mbuluar, mbart rrezik serioz për dëmtimin e shikimit.
Bashkësia shkencore dhe autoritetet apelojnë që vëzhguesit të zgjedhin vende me horizont të pastër dhe pa pengesa për të ndjekur këtë ngjarje astronomike, e cila në disa zona do të shfaqë fenomene si "Unaza me Diamant" ose "Rruazat e Baily-t".
Përditësime
Autoritetet spanjolle kanë shpallur alarmin për rrezik të shtuar nga zjarret në pyje, për shkak të grumbullimit masiv të njerëzve në zona të hapura për vëzhgimin e eklipsit. Astronomy Club of Kosova njoftoi se vëzhgimi nga Observatori i Prishtinës nuk do të jetë i mundur, për shkak të lartësisë së ulët të diellit dhe pengesave vizuale të terrenit. Për qytetarët në Maqedoninë e Veriut, ekspertët specifikuan oraret e saktësisë për qytetet e Kumanovës, Shkupit, Tetovës dhe Strugës, duke theksuar domosdoshmërinë e vëzhgimit nga horizonte të hapura për të dalluar fenomene si njollat diellore.
Astronomia e Kosovës saktësoi se kulmi i eklipsit do të shënohet në orën 19:38, vetëm pak minuta para perëndimit të diellit në orën 19:41. Faza e pjesshme do të mbyllet përfundimisht në orën 21:07. Ekspertët rekomandojnë përdorimin e metodës së projeksionit me kullesë si alternativë e sigurt për vëzhgimin e fenomenit, i cili përkon me kulmin e shiut meteorik të Perseidëve. Hëna do të jetë rreth 3000 km larg pikës së perigjeut gjatë këtij eventi.
Autoritetet astronomike saktësuan se eklipsi total diellor do të zgjasë nga 13 deri në 16 minuta në Shqipëri, me përfundim të fenomenit rreth orës 19:44-19:47. Për vëzhguesit në Shkodër, Durrës dhe Vlorë, oraret e detajuara pasojnë ato të Tiranës, duke ofruar mundësi vëzhgimi të personalizuara për çdo qytet. Ekspertët kërkojnë përdorimin e syzeve të eklipsit që plotësojnë standardin ndërkombëtar ISO 12312-2 për mbrojtje të plotë të shikimit.
Astronomët identifikuan Shkodrën si lokacionin më optimal për vëzhgimin e eklipsit në territorin shqiptar, ku shkalla e mbulimit të diellit do të arrijë kulmin në 99,7%. Analizat e detajuara shkencore ndajnë procesin në 5 faza të dallueshme, duke ofruar një renditje të saktë të fenomenit. Ky eklips do të jetë i fundit i këtij lloji për këtë shekull, pasi eklipsi i ardhshëm total i dukshëm në Shqipëri pritet vetëm në fillim të shekullit XXII. Në zona të tjera të vendit, shkalla e mbulimit do të variojë nga 89,7% deri në shifrën maksimale të regjistruar në veri.
Autoritetet spanjolle shpallën gjendjen e gatishmërisë së lartë për shkak të rrezikut të zjarreve pyjore, të nxitura nga grumbullimi i qytetarëve në zona të hapura në kushte moti ekstremisht të thatë. Ndërkohë, vëzhgimet astronomike në Tiranë konfirmojnë se eklipsi do të arrijë kulmin në orën 19:41, me një mbulim të diskut diellor prej 19%.
Të dhënat e reja shkencore përditësojnë parashikimet për mbulimin e diellit gjatë eklipsit të 12 gushtit 2026. Ekspertët saktësuan përqindjen e mbulimit në Shkodër në 15.65% dhe në Tiranë në 9.83%, shifra këto që rishikojnë vlerësimet e mëparshme. Për sa i përket rrugës së eklipsit total, faza e totalitetit do të zgjasë maksimalisht 2 minuta e 18 sekonda.
Eklipsi total diellor ndodhi zyrtarisht më 12 gusht 2026, duke përmbushur parashikimet astronomike. Vëzhguesit në Shqipëri konfirmuan vëzhgimin e sukseseshëm të eklipsit të pjesshëm, me pamje të qarta të regjistruara nga zona e lartë e Dajtit. Trajektorja e totalitetit përfshiu Islandën, Groenlandën dhe Spanjën veriore. Autoritetet spanjolle angazhuan 24 mijë efektivë policie për mbarëvajtjen e ngjarjes, ndërsa linja ajrore Iberia realizoi fluturime speciale për vëzhgimin e fenomenit nga lartësia.
Klubi i Astronomisë së Kosovës organizoi vëzhgimin e eklipsit në lagjen Sofali të Prishtinës, ku fenomeni arriti kulmin në orën 19:38. Autoritetet spanjolle njoftuan se rruga e totalitetit, me gjerësi 300 km, përshkoi gjysmën veriore të gadishullit nga perëndimi në lindje. Shkencëtarët irlandezë shfrytëzuan këtë ngjarje për studime mbi koronën diellore, ndërsa vëzhgime të suksesshme u konfirmuan edhe në Gjermani dhe Norvegji.
Qytetarët në Shëngjin kapën pamje të detajuara të eklipsit të pjesshëm nga Rana e Hedhun. Median kombëtare, përfshirë Ora News dhe Top Channel, transmetuan gjerësisht këto regjistrime vizuale gjatë gjithë mbrëmjes. Fotografitë dokumentuan qartë ecurinë e fenomenit astronomik përgjatë vijës bregdetare të Shqipërisë.
Astronomët konfirmuan se në Tiranë eklipsi mbuloi 19% të sipërfaqes diellore. Në Spanjë, fenomeni ishte total në qytetet La Coruña, Oviedo, León, Bilbao, Zaragoza, Valencia dhe Palma. Shkencëtarët njoftuan se ngjarja astronomike pasohet nga shiu i meteorëve Perseid, duke ofruar një spektakël të dyfishtë qiellor për vëzhguesit.
Astronomët konfirmuan se eklipsi i plotë përshkoi Rusinë dhe Arktikun përpara se të arrinte në Grenlandë dhe Islandë. Kjo ngjarje shënon një moment historik për Spanjën, pasi ky është eklipsi i parë total diellor në vend që nga viti 1905.
Autoritetet spanjolle njoftuan përgatitjen e qindra zonave të dedikuara vëzhgimi për të pritur publikun gjatë eklipsit të 12 gushtit 2026. Njëkohësisht, vëzhguesit konfirmuan se fenomeni astronomik do të jetë i dukshëm edhe në pjesë të Portugalisë, duke zgjeruar hartën e zonave ku eklipsi total mund të ndiqet drejtpërdrejt.