Shqipëria po përballet me një trend rënës të lindjeve, proces i cili, përtej ndryshimeve kulturore, po përcaktohet gjithnjë e më shumë nga faktorët ekonomikë. Vendimi për të sjellë në jetë fëmijën e parë po shtyhet për shkak të pasigurisë financiare dhe rritjes së kostove të jetesës.
Sipas të dhënave, në vitin 2025, vendi regjistroi 21,425 lindje, shifra më e ulët në më shumë se tri dekada. Ndërsa në fillim të viteve '90 numri i lindjeve arrinte në rreth 80 mijë në vit, aktualisht ky tregues është katër herë më i ulët. Gjithashtu, treguesi i fertilitetit ka zbritur në 1.21 fëmijë për grua.
Eksperti i ekonomisë, Selami Xhepa, vlerëson se çiftet e reja përballen me vështirësi në mbulimin e shpenzimeve të domosdoshme, si qiraja, kredia, shërbimet e çerdheve, ushqimi dhe transporti. Sipas tij, kur kostot fikse të jetesës rriten më shpejt se të ardhurat, familja shndërrohet nga një projekt emocional në një projekt financiar. Në këtë kontekst, shtyrja e lindjeve shihet si një reagim racional i familjeve ndaj barrës së lartë financiare.
Sfidat kryesore që çiftet hasin përpara vendimit për të pasur fëmijë përfshijnë:
• Nevojën për stabilitet në punë;
• Sigurimin e një banese më të madhe;
• Koston e lartë të rritjes dhe edukimit të fëmijëve;
• Balancimin e kredisë dhe shpenzimeve të përditshme.
Ekspertët vërejnë se përveç emigracionit dhe plakjes së popullsisë, kostoja e jetesës është bërë faktor vendimtar, duke bërë që shumë çifte të mos arrijnë të realizojnë planet e tyre për një familje tradicionale me dy fëmijë.