Shtetet anëtare të Gjykatës Penale Ndërkombëtare (GJPN) kanë miratuar shkarkimin e kryeprokurorit Karim Khan nga detyra. Ky vendim vjen pas akuzave për sjellje të pahijshme seksuale ndaj një ndihmëseje, pretendime të cilat 56-vjeçari i ka mohuar vazhdimisht. Në qershor të vitit 2026, Khan ishte pezulluar përkohësisht pasi një raport i komitetit ekzekutiv të organit mbikëqyrës konstatoi shkelje të rënda të etikës profesionale.
Në procesin e votimit, 82 nga 125 shtetet anëtare mbështetën shkarkimin, ndërsa 13 shtete votuan kundër dhe 15 të tjera abstenuan. Pavarësisht largimit të tij, GJPN-ja ka konfirmuar se të gjitha urdhër-arrestet aktive, përfshirë ato ndaj kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu dhe ish-ministrit të Mbrojtjes Yoav Gallant, mbeten në fuqi, pasi autoritetin për anulimin e tyre e gëzojnë vetëm gjyqtarët e institucionit.
Karim Khan ka pretenduar se akuzat ndaj tij janë pjesë e një komploti si hakmarrje për hetimet ndaj përfaqësuesve të qeverisë izraelite. Një komision i Kombeve të Bashkuara ka hetuar këto pretendime, por raporti përfundimtar nuk është bërë ende publik.
Reagimet pas këtij vendimi kanë qenë të ndryshme:
- Avokati i Khan, Tayab Ali, njoftoi se klienti i tij do ta kundërshtojë ligjshmërinë e shkarkimit përmes mekanizmave ligjorë.
- Kenneth Roth, ish-drejtor i Human Rights Watch, vlerësoi vendimin e shteteve anëtare.
- Ambasadori i Izraelit në OKB, Danny Danon, kritikoi ashpër ish-kryeprokurorin, duke e cilësuar procesin e udhëhequr prej tij si një "gjueti shtrigash".
Shkarkimi i Khan ndodh në një periudhë kur administrata e presidentit amerikan Donald Trump ka shprehur qëndrime kundërshtuese ndaj funksionimit të GJPN-së.
Përditësime
Akuzuesja e Karim Khan ka thyer heshtjen përmes një deklarate për CNN, duke pretenduar se marrëdhënia nuk ka qenë konsensuale. Ndërkohë, SHBA ka vendosur sanksione ndaj 11 gjyqtarëve dhe prokurorëve të GJPN-së, përfshirë vetë Khan. Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, njoftoi një fushatë diplomatike për mbrojtjen e sovranitetit amerikan, ndërsa Venezuela është tërhequr zyrtarisht nga Gjykata në shenjë proteste. Procesi për përzgjedhjen e pasuesit të Khan – ish-avokatit të Fatmir Limajt – pritet të zgjasë deri vitin e ardhshëm.
Zyra e Kombeve të Bashkuara për Mbikëqyrjen e Brendshme (OIOS) publikoi gjetjet e një hetimi të gjerë të kryer midis nëntorit 2024 dhe dhjetorit 2025, të cilat shërbyen si bazë për shkarkimin e Karim Khan. Raporti prej 5,000 faqesh konfirmon se hetimet kishin nisur që në maj 2024. Dokumentacioni i OIOS konstaton se, përtej akuzave për sjellje të papërshtatshme, Khan ndërmori veprime për të penguar viktimën në ndjekjen e procedurave zyrtare të ankesës.