Shtetet e Bashkuara kanë njoftuar vendosjen e sanksioneve ndaj dy zyrtarëve të lartë të Gjykatës Penale Ndërkombëtare (GJPN), kryetares Tomoko Akane dhe prokurorit Abdoulaye Seye. Vendimi u konfirmua nga Departamenti amerikan i Thesarit, duke i përfshirë ata në Listën e Shtetasve të Sanksionuar Posaçërisht (SDN). Masat bazohen në urdhrin e nënshkruar nga presidenti Donald Trump më 6 shkurt 2025, i cili synon kufizimin e veprimtarisë së GJPN-së mbi shtetet që nuk janë palë e Statutit të Romës.
Sanksionet parashikojnë ngrirjen e çdo pasurie që zyrtarët mund të kenë nën juridiksionin amerikan dhe ndalimin e transaksioneve me shtetas apo subjekte të SHBA-së. Administrata amerikane, përmes Sekretarit të Shtetit Marco Rubio, e ka përshkruar gjykatën si një institucion të politizuar, duke argumentuar se përpjekjet e saj për të hetuar zyrtarë të vendeve që nuk e njohin juridiksionin e saj përbëjnë kërcënim për sovranitetin amerikan.
Ky zhvillim pason tensionet e vazhdueshme lidhur me urdhër-arrestet e lëshuara nga GJPN-ja për kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu dhe ish-ministrin e Mbrojtjes Yoav Gallant. Administrata amerikane pretendon se Gjykata ka tejkaluar mandatin e saj, ndërsa zyrtarët e GJPN-së kanë deklaruar më herët se presioni nuk do të cenojë pavarësinë dhe paanshmërinë e gjykimit të çështjeve.
Sa i përket reagimit ndaj këtyre masave, burimet ofrojnë këndvështrime të ndryshme:
• Top Channel dhe Albeu raportojnë se institucioni i GJPN-së ka dalë me një deklaratë ku sanksionet cilësohen si një akt që minon shtetin e së drejtës.
• Anadolu Agency dhe ATSH raportojnë se Gjykata nuk ka bërë ende një deklaratë zyrtare lidhur me sanksionet e shpallura më 18 gusht 2026.
• Epoka e Re, duke cituar The Guardian, vë theksin te roli i prokurorit Seye në hetimet që lidhen me veprimet e Izraelit në Bregun Perëndimor.
Përditësime
Kryetari i Këshillit Evropian, Antonio Costa, dhe Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, shprehën mbështetje zyrtare për GJPN-në kundër sanksioneve amerikane. GJPN-ja reagoi zyrtarisht, duke i cilësuar masat e SHBA-së si 'sulme flagrante' ndaj pavarësisë gjyqësore. Aktualisht, nën sanksionet amerikane janë 9 nga 18 gjyqtarë, dy zëvendësprokurorë, ish-prokurori dhe një anëtar i stafit të gjykatës.
Administrata amerikane ashpërsoi masat ndaj Gjykatës Penale Ndërkombëtare (GJPN) duke vendosur sanksione specifike ndaj kryetares së këtij institucioni, Tomoko Akane. Vendimi përfshin ngrirjen e aseteve të saj në SHBA dhe shkëputjen e plotë nga sistemi financiar amerikan. Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, njoftoi se Uashingtoni do të intensifikojë përpjekjet diplomatike për të bindur shtetet e tjera që të tërhiqen nga GJPN-ja. Ky veprim vjen pas përplasjeve ligjore të qershorit, kur tre gjykatës të kësaj gjykate paditën Donald Trump dhe administratën e tij për sanksionet e mëparshme.