Nga dita e sotme, 1 tetor 2026, ka hyrë në fuqi marrëveshja e tregtisë së lirë ndërmjet Kosovës dhe vendeve anëtare të Shoqatës Evropiane të Tregtisë së Lirë (EFTA), përfshirë Zvicrën, Islandën, Norvegjinë dhe Lihtenshtajnin. Për të shënuar këtë moment historik, dërgesa e parë e mallrave u nis sot në orën 13:00 nga terminali i pikës kufitare të Dheut të Bardhë drejt Zvicrës. Kjo dërgesë përbëhet nga shtëpi modulare të prodhuara nga kompania kosovare 'Green House' me seli në Pejë. Në ngjarjen e nisjes së këtij eksporti të parë mori pjesë zëvendësministri i Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, Jeton Mehmeti.
Ministrja e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Mimoza Kusari-Lila, theksoi se marrëveshja nuk kufizohet vetëm te mallrat, por përfshin rregullime për tregtinë e shërbimeve, pronësinë intelektuale, konkurrencën dhe zhvillimin e qëndrueshëm. Ajo nënvizoi se Kosova gëzon një bilanc pozitiv në tregtinë e shërbimeve, sektor ky që shihet me potencial të madh zhvillimor në këtë bashkëpunim të ri që synon liberalizimin e plotë të tregtisë dhe heqjen e barrierave për shkëmbimet ekonomike.
Detajet e procesit dhe qëllimi i marrëveshjes
Negociatat për këtë marrëveshje nisën në qershor të vitit 2022 dhe u përmbyllën në shtator 2024. Dokumenti zyrtar u nënshkrua më 22 janar 2025, me synim vendosjen e rregullave afatgjale për shkëmbimet tregtare. Marrëveshja përqendrohet në disa fusha kyçe:
• Heqjen e barrierave tarifore për produktet industriale dhe bujqësore të përpunuara;
• Thjeshtimin e rregullave teknike, sanitare dhe fitosanitare për të reduktuar pengesat në kufi;
• Mbrojtjen e mjedisit dhe përafrimin me standardet e Organizatës Botërore të Tregtisë (OBT).
EFTA, e themeluar në vitin 1960, është një organizatë ndërqeveritare që promovon tregtinë e lirë dhe integrimin ekonomik. Ajo zotëron një nga rrjetet më të gjera të marrëveshjeve tregtare në botë, duke mbuluar mbi 40 shtete jashtë kufijve të saj, ndërsa përfshirja e Kosovës në këtë rrjet hap një kapitull të ri në marrëdhëniet tregtare ndërkombëtare të vendit.
Përditësime
Zëvendësministri Jeton Mehmeti përcolli dërgesën e parë të shtëpive modulare nga kompania 'Green House' drejt Zvicrës përmes pikës së Dheut të Bardhë.
Ministrja Mimoza Kusari-Lila konfirmoi se marrëveshja mbulon tregtinë e shërbimeve dhe pronësinë intelektuale, duke theksuar potencialin e Kosovës në këto fusha.