Hyn në fuqi Marrëveshja e Tregtisë së Lirë Kosovë-EFTA

Më 1 tetor 2026, ka hyrë zyrtarisht në zbatim të plotë Marrëveshja e Tregtisë së Lirë ndërmjet Republikës së Kosovës dhe vendeve anëtare të EFTA-s, të cilat përfshijnë Zvicrën, Norvegjinë, Islandën dhe Lihtenshtajnin. Marrëveshja, e cila u nënshkrua fillimisht në janar të vitit 2025, vendos një kornizë gjithëpërfshirëse ligjore që rregullon tregtinë e mallrave dhe shërbimeve, rregullat e origjinës, barrierat teknike, masat sanitare dhe fitosanitare, pronësinë intelektuale, konkurrencën dhe zhvillimin e qëndrueshëm. Ky zhvillim pritet të krijojë kushte më të favorshme për bizneset vendore, duke rritur konkurrueshmërinë në këto tregje. Si dëshmi e parë e këtij bashkëpunimi, kompania 'Green House' nga Peja ka realizuar eksportin e parë të shtëpive modulare drejt tregut zviceran.

Ceremonia në pikën kufitare

Për të shënuar fillimin e zbatimit praktik të marrëveshjes, në pikën kufitare Dheu i Bardhë është realizuar eksporti i parë i mallrave nga Kosova drejt tregut të EFTA-s. I pranishëm ishte zëvendësministri i Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, Jeton Mehmeti, i cili theksoi se marrëveshja përfshin liberalizimin e plotë të tregut për një numër të madh të produkteve industriale, si tekstili, letra, druri dhe metali, ndërsa për produktet bujqësore dhe ushqimore trajtimi do të varet nga kategoritë specifike të përcaktuara në marrëveshje.

Vlerësimet ekonomike dhe thirrjet institucionale

Oda Ekonomike e Kosovës (OEK) dhe Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë Kosovë (DHTIK) e kanë mirëpritur këtë marrëveshje si një mundësi për tërheqjen e investimeve të huaja direkte dhe forcimin e bashkëpunimit ekonomik. OEK vlerëson se Zvicra paraqet një potencial të veçantë për shkak të lidhjeve të forta ekonomike dhe diasporës. Sipas të dhënave për vitin 2025, Kosova eksportoi mallra në vlerë prej mbi 100.4 milionë euro drejt vendeve të EFTA-s, ndërsa importet kapën shifrën e rreth 53 milionë eurove.

Dogana e Kosovës ka kërkuar nga operatorët ekonomikë që të sigurohen se dokumentacioni dhe dëshmitë e origjinës së mallrave janë në përputhje me rregullat e reja për të përfituar nga trajtimi preferencial tarifor. Institucionet kanë bërë thirrje që kjo marrëveshje të shfrytëzohet për krijimin e partneriteteve të reja në sektorët e TIK-ut, ndërtimit dhe shërbimeve profesionale.