Ish-burgu i Spaçit në Mirditë u kthye ditën e premte, 1 gusht 2026, në një vend pelegrinazhi dhe kujtese, ku Kardinali Ernest Simoni Troshani kremtoi Meshën e Shenjtë. Kardinali, i cili ishte i burgosur në këtë kamp gjatë regjimit komunist, u kthye pas dekadash për të vizituar ambientet e vuajtjes dhe për të nderuar ish-bashkëvuajtësit e tij. Në fjalën e mbajtur përpara besimtarëve, ish-të përndjekurve politikë dhe përfaqësuesve të politikës e komuniteteve fetare, Kardinal Simoni u bëri thirrje shqiptarëve të jetojnë me besim, të duan atdheun dhe të mbrojnë të vërtetën. Ai kujtoi periudhën e arrestimit të tij në vitin 1963, pas një meshe të mbajtur për vdekjen e John Kenedy, ngjarje që çoi në dënimin e tij me heqje lirie. Gjatë ceremonisë u lexua mesazhi i Papa Leonit XIV, i cili e cilësoi Spaçin si një prej faqeve më të dhimbshme të historisë shqiptare, duke theksuar se gjaku i atyre që vdiqën atje mbetet dëshmi e besnikërisë dhe shpresës. Përfaqësuesit e pranishëm, ndër të cilët Albert Mëlyshi dhe Dom Gjergj Meta, u drejtuan autoriteteve me një kërkesë për ndërhyrje restauruese, duke paralajmëruar se degradimi i mëtejshëm i ish-kampit do të ishte humbje për kujtesën e brezave të rinj. Si shenjë mirënjohjeje për kontributin e tij shpirtëror, Kardinalit iu dorëzua një certifikatë nderi dhe një emblemë simbolike e Spaçit. Në këtë ceremoni u shënua gjithashtu prania e personaliteteve si Kryegjyshi Botëror, Haxhi Dede Baba Edmond Brahimaj, dhe politikani Tom Doshi.
Përditësime
Kardinali 98-vjeçar Ernest Simoni u rikthye në ish-burgun e Spaçit, ku vuajti 12 vite burgim gjatë diktaturës. Përpara kremtimit të Meshës së Shenjtë, Kardinali vizitoi ambientet e kampit, ku nderoi me respekt kujtimin e ish-bashkëvuajtësve të tij përpara besimtarëve dhe personaliteteve të pranishme.
Kardinali Ernest Simoni kremtoi Meshën e Shenjtë në ish-burgun e Spaçit, ku nderoi ish-të përndjekurit politikë duke u ndalur përpara fotografive të tyre. Gjatë fjalës së tij, ai apeloi: 'Jeni bijtë e Zotit; duani njëri-tjetrin, atdheun dhe mbroni të vërtetën'. Albert Mëlyshi vuri në dukje përpjekjet e regjimit komunist për të fshirë gjurmët fizike të këtij kampi, ndërsa mesazhi i Papa Françeskut e cilësoi vendin si një nga plagët më të dhimbshme të historisë, duke përkujtuar triumfin e besimit mbi padrejtësinë.
Në kuadër të Meshës së Shenjtë të kremtuar nga Kardinal Ernest Simoni në burgun e Spaçit, AIDSSH dhe Shoqata Antikomuniste organizuan një ekspozitë dokumentare mbi persekutimin e regjimit komunist. Përmes arkivave dhe fotografive, u përkujtua kalvari i të burgosurve politikë, ndërsa u krye bekimi i artefakteve origjinale të tyre. Dokumentet e zbardhura konfirmojnë se Kardinal Simoni u përball me dy arrestime, në vitin 1963 dhe një ridënim në vitin 1973.
Ministri i Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit, Blendi Gonxhja, konfirmoi mbështetjen e ministrisë për ceremonitë përkujtimore në ish-burgun e Spaçit. Ky vend, i shpallur 'Monument Kulture' i kategorisë së dytë që nga viti 2015, gëzon mbrojtje ligjore. Gjatë vizitës, Kardinali Ernest Simoni vizitoi mensën dhe fjetinat, ku vuajti 12 vite burgim, përfshirë periudhën e revoltës së vitit 1973.
Gjatë vizitës në ish-kampin e Spaçit, Kardinali Ernest Simoni kremtoi Meshën e Shenjtë. Në fjalimin e tij 20-minutësh, ai e përshkroi gjendjen e botës së sotme si një 'autopsi shumëdimensionale' dhe rrëfeu përvojën e burgimit, ku kremtonte fshehurazi Meshën në gjuhën latine për të ruajtur besimin ndaj regjimit komunist.