Tregu i brendshëm valutor ka regjistruar një rekord të ri historik në tremujorin e dytë të vitit, me një vëllim këmbimesh prej gati 4.5 miliardë eurosh. Kjo shifër përfaqëson një rritje prej rreth 30% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, duke tejkaluar edhe nivelet sezonale që zakonisht shënohen në tremujorin e tretë.
Forcimi i Lekut dhe ndërhyrjet e Bankës Qendrore
Pavarësisht rritjes së ofertës së valutës në treg, monedha vendase, Leku, ka vazhduar trendin mbiçmues. Në muajin qershor, kursi mesatar zbriti në 94.8, ndërsa në korrik ra në 93.8. Trendi rënës për Euron vijoi edhe në muajin gusht, duke regjistruar në tregun zyrtar vlerën minimale historike prej 92.76 lekësh.
Banka e Shqipërisë ka deklaruar se ky forcim i Lekut lidhet me ecurinë e Bilancit të Pagesave dhe flukset e shkëmbimeve tregtare. Për të zbutur rënien e Euros, institucioni ka ndërhyrë vazhdimisht në treg duke blerë valutë. Nga fillimi i vitit 2024 deri në fund të tremujorit të tretë të vitit 2026, Banka ka tërhequr nga tregu rreth 2.2 miliardë euro, ku vetëm për tremujorin e parë të këtij viti blerjet kapën vlerën e 140 milionë eurove.
Faktorët ndikues
Analistët dhe perceptimi publik vënë theksin te disa faktorë kryesorë që ndikojnë në ecurinë e kursit:
• Prurjet valutore nga burime informale ose kriminale, të cilat investohen kryesisht në pasuri të paluajtshme.
• Politika fiskale e qeverisë shqiptare, e cila ka shënuar një suficit buxhetor rekord prej 52.8 miliardë lekësh në gjashtëmujorin e parë të vitit, shifër kjo 60% më e lartë se viti i kaluar, duke ulur ofertën e monedhës vendase në treg.
Përditësime
Sipas të dhënave të fundit nga Banka e Shqipërisë, treguesit monetarë dhe kreditimi shënuan rritje të ndjeshme në fund të qershorit. Agregati monetar M2 regjistroi një rritje vjetore rekord prej 15.9%. Teprica e kredisë për ekonominë arriti në 993 miliardë lekë, duke shënuar një zgjerim vjetor prej 11.2%. Paralelisht me këto zhvillime, kursi i këmbimit të euros ka prekur një tjetër nivel minimal historik, duke u këmbyer me 92.6 lekë.
Monedha vendase regjistroi një tjetër rekord historik kundrejt euros, duke u këmbyer me 92,53 lekë. Të dhënat zyrtare tregojnë një zhvlerësim të euros me 4,4% që nga fillimi i vitit 2026, ndërsa krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, rënia shkon në 4,8%. Treguesit e bilancit të pagesave për tremujorin e parë dëshmojnë një përmirësim të pozicionit të jashtëm, ku deficiti i llogarisë korrente u tkurr me 28%, duke zbritur në 228 milionë euro. Njëkohësisht, flukset e kapitalit mbeten të konsoliduara, me Investimet e Huaja Direkte që arritën vlerën e 404 milionë eurove për të njëjtën periudhë.
Banka e Shqipërisë raportoi se rezervat valutore të vendit kapën nivelin rekord prej 7.669 miliardë eurosh, një rritje vjetore prej 889 milionë eurosh. Vëllimi i tregtimit valutor në tregun e brendshëm shënoi 4.5 miliardë euro në tremujorin e dytë, duke reflektuar një zgjerim prej 30% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Për të mbështetur stabilitetin, Banka e Shqipërisë ndërhyri në tremujorin e parë të vitit 2026 duke blerë 95.5 milionë euro, trefishi i vëllimit të blerë në tremujorin e parë të vitit 2025.
Monedha europiane ka regjistruar një tjetër rënie të ndjeshme, duke u këmbyer në nivele deri në 90 lekë në pikat e këmbimit valutor dhe transaksionet e bizneseve. Ky zhvlerësim i euros ka krijuar një ndarje të qartë në përfitues dhe humbës: ndërsa borxhliutë në euro dhe importuesit po kursejnë nga kursi i favorshëm, eksportuesit, sektori i turizmit dhe punonjësit që paguhen në valutë po përballen me humbje të të ardhurave. Banka e Shqipërisë e vlerëson këtë forcim të lekut si një mekanizëm efektiv për të frenuar presionet inflacioniste në vend.