Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGJK) ka miratuar udhëzimin administrativ për unifikimin e taksave gjyqësore, i cili hyn në fuqi më 1 janar 2026. Ky udhëzim parashikon rritje të tarifave për procedurat gjyqësore, deri në dhjetëfish krahasuar me nivelin e vitit 2017, duke prekur paditë civile, procedurat në Gjykatën Komerciale dhe kërkesat bazike si pengimi i posedimit apo sigurimi i provave. Vendimi u arsyetua të premten nga KGJK pas interesimit të medias.
Sipas KGJK-së, rritja e taksave është përshtatje me realitetin ekonomik, standardin jetësor dhe rritjen e kostove të sistemit gjyqësor që nga viti 2017. Taksat derdhen në Buxhetin e Republikës së Kosovës dhe nuk shërbejnë si të hyra direkte për gjykatat apo këshillin. Vendimi respekton parimin e proporcionalitetit dhe zgjerimin e kategorive të liruara nga pagesa, duke garantuar qasje efektive në drejtësi për grupet e ndjeshme.
Udhëzimi liruar nga pagesa 26 parashtresa gjyqësore, 17 prej të cilave janë të reja, kryesisht në çështje familjare, sociale dhe të statusit personal. Këto përfshijnë kërkesat për alimentacion, mbajtje dhe besim të fëmijëve, si dhe procedura përmbarimore lidhur me mbrojtjen e kategorive të ndjeshme.
Në kategorinë e personave, lirimi zbatohet për:
- Shfrytëzuesit e asistencës sociale;
- Familjet e dëshmorëve dhe të personave të zhdukur gjatë luftës;
- Invalidët dhe veteranët e luftës;
- Familjet e viktimave civile;
- Viktimat e dhunës seksuale;
- Personat me aftësi të kufizuara (përfshirë paraplegjikët, tetraplegjikët dhe të verbërit);
- Ata që gëzojnë ndihmë juridike falas.
Gjithashtu, lirohen institucionet shtetërore dhe personat në gjendje të rëndë ekonomike që dëshmojnë rrezik për ekzistencën e tyre ose të familjes, përjashtim çështjeve monetare.
Avokatët shprehin shqetësim për ndikimin në qasjen në drejtësi. Florim Shefqeti, avokat, theksoi se rritjet deri në 300 për qind mund të ulin numrin e rasteve të reja, duke krijuar pengesa financiare për qytetarët dhe bizneset me mundësi të kufizuara. Kjo prek shtresat më të ulëta shoqërore, duke rrezikuar realizimin e të drejtave gjyqësore.
KGJK njoftoi se udhëzimi u hartua pas konsultimeve publike në dy faza, në përputhje me legjislacionin dhe parimet e transparencës. Në të njëjtën kohë, ky këshill mirëpriti vendimin e Gjykatës Kushtetuese për konfirmimin e Ligjit për Gjykatën Administrative, i cili mundëson qasje më të lehtë në drejtësinë administrative për qytetarët.
Përditësime
Avokati Yll Zekaj deklaroi se rritja e taksave gjyqësore arrin deri në 900%, duke theksuar se në rajon nuk ka taksa më të larta se ato në Kosovë. Ai specifikoi se personat fizikë në procedura kontestimore paguajnë 2.500 euro, ndërsa në Gjykatën Komerciale tarifat arrijnë deri në 10.000 euro. Gjykatësi Agron Maxhuni shpjegoi se kjo rritje rezulton nga standardi ekonomik, kostot operative dhe zhvillimi teknologjik në sistemin gjyqësor.