Komunat e Kosovës po përballen me një presion të shtuar financiar si pasojë e vendimeve gjyqësore dhe procedurave përmbarimore që po prekin buxhetet e tyre. Sipas të dhënave të Asociacionit të Komunave të Kosovës, shuma totale e mjeteve të tërhequra nga viti 2022 deri në gusht të vitit 2026 ka arritur në mbi 380 milionë euro.
Rritja e barrës financiare
Shumat e tërhequra kanë shënuar rritje të vazhdueshme ndër vite:
- 2022: rreth 36 milionë euro
- 2023: rreth 40 milionë euro
- 2024: mbi 86 milionë euro
- 2025: mbi 126 milionë euro
- 2026 (deri në gusht): mbi 92 milionë euro
Ky problem lidhet kryesisht me obligimet e krijuara nga kontratat kolektive në arsim dhe shëndetësi, si dhe vendime të tjera të nivelit qendror. Bekim Salihu, analist në Institutin GAP, thekson se edhe pse pjesa më e madhe e problemeve janë trashëguar nga qeveritë e kaluara, ekzekutivi aktual mban përgjegjësi për mosadresimin e këtyre shqetësimeve. Si pasojë, mjetet e destinuara për projekte kapitale po përdoren për shlyerjen e detyrimeve.
Komunat e prekura dhe protesta
Ndër komunat më të prekura janë Prishtina, Prizreni dhe Klina. Në Prishtinë këtë vit janë tërhequr rreth 18 milionë euro, në Prizren rreth 20 milionë euro, ndërsa Suhareka ka regjistruar rreth 10 milionë euro të marra gjatë tri viteve të fundit. Për shkak të kësaj situate, më 1 shtator, një pjesë e kryetarëve të komunave nga PDK-ja, LDK-ja dhe AAK-ja protestuan para Qeverisë së Kosovës. Kryetarët e komunave të udhëhequra nga Lëvizja Vetëvendosje nuk morën pjesë në këtë protestë, megjithatë analistët vlerësojnë se vështirësitë financiare janë të njëjta për të gjitha komunat.