Organizata Freedom House me seli në Uashington ka publikuar më 19 mars 2026 raportin vjetor Liria në Botë 2026, ku Kosova dhe Shqipëria cilësohen si vende "pjesërisht të lira".
Kosova u vlerësua me 61 pikë nga 100, një pikë më shumë se në raportin e vitit të kaluar. Raporti vë në dukje se gjykatat në Kosovë kanë nxjerrë vendime që dëshmojnë pavarësinë e tyre, megjithëse janë përballur me trysni të madhe politike. Megjithatë, kriza politike dhe institucionale e vitit 2025, kur vendi u qeveris pothuajse tërë kohën nga një qeveri në detyrë, ka ndikuar negativisht. Ligjvënësit e sapozgjedhur nuk arritën të formojnë qeveri për pjesën më të madhe të vitit, ndërsa qeveria në detyrë tejkaloi mandatin teknik, duke çuar në zgjedhje të parakohshme. Kjo bllokadë i zbehu përparimet në pavarësinë gjyqësore dhe sigurinë fizike.
Në raportin paraprak, Kosova me 60 pikë kritikohej për institucione publike të minuar nga korrupsioni, frikësim të gazetarëve dhe pengesa në sundimin e ligjit për shkak të ndërhyrjeve në gjyqësor.
Shqipëria u vlerësua me 69 pikë, një pikë më shumë se vitin e kaluar, duke u renditur më lart se vendet e tjera të rajonit.
Krahasimi rajonal
• Shqipëria: 69 pikë
• Mali i Zi: 68 pikë
• Maqedonia e Veriut: 67 pikë
• Bosnja e Hercegovina: 54 pikë
• Serbia: 53 pikë
Raporti Liria në Botë vlerëson të drejtat politike dhe liritë qytetare në 195 vende dhe 13 territore, duke mbuluar zhvillimet nga 1 janari deri më 31 dhjetor 2025.
Përditësime
Freedom House cilëson Kosovën dhe Shqipërinë si vende "pjesërisht të lira". Për Shqipërinë, thekson rekordin e zgjedhjeve konkurruese, polarizimin partiak të lartë, respektin për lirinë fetare dhe të tubimit, si dhe korrupsionin e gjerë pavarësisht përpjekjeve në reformën gjyqësore (Burime 4,5).
Globalisht, 54 vende shënuan përkeqësim, 35 përmirësim; vetëm 21% e popullsisë botërore jeton në vende të lira, krahasuar me 46% para dy dekadash (Burime 4,5).
Freedom House njofton se viti 2025 shënon vitin e 20-të radhazi të rënies së lirisë globale.
Vendet me rëniet më të mëdha:
- Guinea-Bissau
- Tanzania
- Burkina Faso
- Madagaskari
- El Salvadori
Vendet me përmirësimet më të mëdha:
- Siria
- Sri Lanka
- Bolivia
- Gaboni
Kosova renditet në vendin e 61-të globalisht dhe cilësohet si vend "pjesërisht i lirë", ashtu si Shqipëria.