Në 14 prill, në Ditën Memoriale për të Mbijetuarit e Dhunës Seksuale gjatë Luftës së Fundit në Kosovë, kryetarja e Kuvendit dhe ushtruesja e detyrës së presidentes Albulena Haxhiu, kryeministri Albin Kurti, ministra, deputetë si dhe të mbijetuar kanë bërë homazhe pranë memorialit Heroinat në Prishtinë. Në Kuvend u ndezën qirinj nën moton "Ma kthe dritën", si shenjë kujtese dhe solidariteti.
Deklaratat e zyrtarëve
Haxhiu deklaroi se kohët e fundit janë ngritur 12 aktakuza për dhunë seksuale gjatë luftës, me tre vendime gjykimi: dy në Gjykatën Themelore dhe një të formës së prerë. Ajo theksoi se Vasfije Krasniqi, Shyrete Tahiri, Dani, Martë Tunaj dhe të tjerë nuk janë fajtorë, por kriminelët. Haxhiu i kërkoi partnerëve ndërkombëtarë të bëjnë presion Serbisë për dorëzimin e kriminelëve të luftës dhe terroristëve, duke vlerësuar se Serbia ka shndërruar në strehë të tyre. Ajo përmendi gjykimin në mungesë si masë për zbutjen e dhimbjes së familjarëve dhe të mbijetuarve.
Kryeministri Albin Kurti vlerësoi se heshtja dhe stigma pengojnë mijëra të mbijetuar të kërkojnë drejtësi. Ai akuzoi Serbinë se shërben si strehë për kriminelët e luftës dhe mohon krimet, ndryshe nga Kosova që nderon viktimat. Kurti theksoi rritjen e gjykimeve, por i konsideroi ato të pamjaftueshme krahasuar me përmasat e krimeve.
Zërat e të mbijetuarve
Të mbijetuarit Vasfije Krasniqi-Goodman, e cila foli e para publikisht në 2018, dhe Ramadan Nishori bënë thirrje për dalje publike, kërkesë ndihme në organizata dhe padi ndaj Serbisë. Krasniqi-Goodman, e dhunuar në moshën 16-17 vjeç, inkurajoi të tjerët të kërkojnë drejtësi. Feride Rushiti, drejtoreshë e Qendrës për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, nënvizoi se drejtësia përfshin përgjegjësi penale, rikthim dinjiteti dhe kompensim.
Raportet flasin për rreth 20 mijë viktima, ndërsa janë verifikuar 1.925 raste. Shumë të mbijetuar nuk aplikojnë për shkak të stigmatizimit.
Përditësime
Kryeministri Albin Kurti ka njoftuar miratimin për herë të parë pas luftës të Strategjisë për Drejtësi Tranzicionale.
- Ish-Presidentja Vjosa Osmani ka postuar në rrjete sociale, duke theksuar përkrahjen gjatë mandatit të saj dhe duke akuzuar Serbinë për përdorimin e dhunës seksuale si armë lufte.
- Në tryezën e Komisionit Qeveritar, Kurti premtoi se dhimbja nuk do të mbetet e padukshme dhe theksoi rolin e komisionit për qasje pa frikë.