Rexhep Qosja u nda nga jeta të enjten në moshën 89-90 vjeçare, ndërsa Kosova shpalli 24 prillin ditë zie kombëtare. Albulena Haxhiu, ushtruesja e detyrës së presidentes dhe kryetare e Kuvendit të Kosovës, njoftoi vendimin një ditë më parë, duke shprehur nderimin për kontributin e tij në kulturën shqiptare.
Sot në Kuvendin e Kosovës u mbajtën homazhe përkujtimore, ku u hap Libri i Zisë për qytetarët. Varrosja e tij u krye të enjten në një ceremoni familjare, pa praninë e politikanëve apo mediave, siç kishte kërkuar në amanet.
Biografia dhe formimi
Rexhep Qosja lindi më 25 qershor 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Kreu katër klasat e para të shkollës fillore në Vuthaj, gjysmëmaturën në Guci, Shkollën Normale në Prishtinë në 1959 dhe u diplomua në Degën e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe të Fakultetit Filozofik të Prishtinës në 1964. Në 1967 u pranua asistent në Institutin Albanologjik të Prishtinës, specializoi në Beograd dhe në 1971 mbrojti doktoraturën mbi Asdrenin.
Karriera akademike dhe letrare
Qosja shërbeu si drejtor i Institutit Albanologjik nga 1972 deri në 1981, shef i Degës së Letërsisë dhe Gjuhës Shqipe, profesor inordinar dhe ordinar në Fakultetin Filozofik, si dhe kryeredaktor i jashtëm i revistës Jeta e Re në 1974-1975. Është autor i mbi 30 librave, duke përfshirë studime letrare, kritikë, romane, drama dhe publicistikë. Ndër veprat kryesore dallohen “Vdekja më vjen prej syve të tillë”, “Një dashuri dhe shtatë faje”, “Bijtë e askujt”, si dhe analiza mbi Naim Frashërin, Ismail Kadré dhe historinë e letërsisë shqipe. Disa vepra u përkthyen në gjuhë të tjera.
Angazhimi politik
Nga 1998 deri në 2000 qe kryetar i Lëvizjes së Bashkuar Demokratike të Kosovës, anëtar i delegacionit në Konferencën e Rambujes dhe i Këshillit të Përgjithshëm të Kosovës. Në 2000 u nderua në Shqipëri me titullin “Nderi i Kombit”. Qe i njohur për polemikat në debatet publike mbi identitetin kombëtar, historinë dhe politikën.
Përditësime
Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, deklaroi: "Me këtë vendim, shteti ynë shpreh nderimin dhe mirënjohjen për një personalitet që i dha kulturës shqiptare dije, vepër dhe autoritet". Varrosja e Rexhep Qosjës parashikohet në varrezat e Dragodanit, sipas Burimit 1.
Gjovalin Shkurtaj e quajti Rexhep Qosjen 'simbol i gjuhës shqipe, strateg dhe atdhetar'.
- Kolegët e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës mbajtën një mbledhje komemorative.
- Akademia e Shkencave të Shqipërisë nderon kontributin e tij për identitetin kombëtar.
- Kryeministri Albin Kurti e kujtoi Qosjen si 'një njeri me vlera'.
- Qosja, 10 vjet më parë, kishte kërkuar varrosje në një ceremoni të vogël familjare.
Pëllumb Xhufi theksoi rolin e Rexhep Qosjes në Institutin Albanologjik si qendër të lëvizjeve studentore dhe protestave të 1981-ës.
Qosja mbështeti UÇK-në, kishte lidhje me luftëtarë dhe rrezikoi jetën në 1999 gjatë incidentit me portretin e Naim Frashërit.
Në Rambouillet, Qosja shërbeu si udhëzues i delegacionit për vendime të matur.
Pas çlirimit, ai themeloi Partinë Parlamentare për të përfshirë intelektualët.