Kosova ka shënuar përparim në uljen e vdekshmërinë së fëmijëve nën moshën pesë vjeçare. Raporti i fundit i Grupit të Agjencive të Kombeve të Bashkuara për Vlerësimin e Vdekshmërisë së Fëmijëve vë në dukje këtë trend pozitiv.
Në dhjetë vitet e fundit, ka pasur ulje prej 39%. Në vitin 2015, vdisnin afër 15 fëmijë në 1000 lindje të gjalla, ndërsa në 2024 kjo shifër ka rënë në 8. Dafina Muçaj, zyrtare për shëndetësi në UNICEF, thekson se këto rezultate reflektojnë investimet në shërbimet cilësore të kujdesit parësor.
Drejtori i Klinikës së Neonatologjisë, Luan Morina, shpjegon se përparimi bazohet në:
- zgjerimin e kapaciteteve infrastrukturore në neonatologji;
- trajnimin e stafit dhe monitorimin e avancuar;
- përdorimin e teknologjive si pajisjet për ventilim respirator.
Institucionet kanë hartuar politika me fokus në nënat dhe foshnjat.
Kontribut i rëndësishëm jepet nga Programi i Vizitave ndaj nënave dhe fëmijëve në shtëpi, i nisur në vitin 2023. Koordinuesja Afërdita Krasniqi në QKMF shpjegon se programi operon me katër ekipe – dy paradite dhe dy pasdite. Të dhënat merren nga Klinika e Gjinekologjisë dhe klinikat private përmes Qendrave të Mjekësisë Familjare, duke ndihmuar nënat dhe infermieret të përcjellin zhvillimin e fëmijëve.
Raporti kërkon përshpejtim të përpjekjeve për parandalimin e vdekjeve. Në nivel global, rreth 4.9 milionë fëmijë nën pesë vjeç vdiqën në vitin 2024.